{"id":35617,"date":"2007-03-08T13:00:03","date_gmt":"2007-03-08T12:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/mancomun.gal\/manuel-moran-o-ensino-publico-non-pode-ser-unha-academia-do-software-privativo-758\/"},"modified":"2023-05-09T17:36:29","modified_gmt":"2023-05-09T15:36:29","slug":"manuel-moran-o-ensino-publico-non-pode-ser-unha-academia-do-software-privativo-758","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/manuel-moran-o-ensino-publico-non-pode-ser-unha-academia-do-software-privativo-758\/","title":{"rendered":"Manuel Mor\u00e1n: &#34;O ensino p\u00fablico non pode ser unha academia do software privativo&#34;"},"content":{"rendered":"<p><!-- \t\t@page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } \t\tP { margin-bottom: 0.21cm } \t--> \t  <\/p>\n<p align=\"justify\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"94\" vspace=\"3\" hspace=\"2\" height=\"76\" border=\"0\" align=\"left\" title=\"IES Chan do Monte\" alt=\"IES Chan do Monte\" src=\"https:\/\/mancomun.gal\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/logoiescdm25.png\" \/>Mancomun.org entrevistouse con <a title=\"Manuel Mor\u00e1n, p\u00e1xina persoal \" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.immv.es\" rel=\"noopener\">Manuel Mor\u00e1n<\/a>, profesor de ciclo superior de inform\u00e1tica no <a title=\"I.E.S. Chan do Monte\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.ieschandomonte.edu.es\/\" rel=\"noopener\">I.E.S. Chan do Monte<\/a>  en Mar\u00edn que conseguiu legalizar todo o software do seu centro de traballo grazas ao emprego do Software Libre. Ademais o emprego de tecnolox\u00edas abertas permite ao Chan do Monte ser un instituto din\u00e1mico e sempre activo con servizos innovadores a disposici\u00f3n de alumnos e profesores. Esta experiencia \u00e9 un caso de \u00e9xito na aplicaci\u00f3n do Software Libre non s\u00f3 polo importante aforro econ\u00f3mico sen\u00f3n tam\u00e9n por ser xerme de proxectos de gran calado coma <a title=\"Traduc\u00edndote\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.ieschandomonte.edu.es\/traducindote\/\" rel=\"noopener\">Traduc\u00edndote<\/a>  e pioneira na migraci\u00f3n dos centros educativos a unha tecnolox\u00eda m\u00e1is axeitada \u00e1s necesidades educativas.  <\/p>\n<p>\n \t \t \t \t \t \t \t \t<!-- \t\t@page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } \t\tP { margin-bottom: 0.21cm } \t--> \t   <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">A introduci\u00f3n da inform\u00e1tica nos centros de educaci\u00f3n secundaria resulta nalg\u00fans casos unha tarefa tan complexa coma necesaria. Ademais da falta de persoal cualificado para a administraci\u00f3n do sistema os centros deben realizar importantes investimentos para poder adquirir equipos que en moitos casos quedan obsoletos ao pouco tempo. Esta situaci\u00f3n leva a unha pr\u00e1ctica estendida nos centros coma \u00e9 adoptar software privativo sen abonar a correspondente licenza. <\/p>\n<div style=\"text-align: center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"310\" height=\"175\" border=\"0\" alt=\"Manuel Mor\u00e1n no CPD do centro\" title=\"Manuel Mor\u00e1n no CPD do centro\" src=\"https:\/\/www.mancomun.gal\/uploads\/pics\/stories\/manuelmoran1.jpg\" \/><\/div>\n<p><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">Manuel Mor\u00e1n (na foto de enriba no centro de proceso de datos do centro), profesor de formaci\u00f3n profesional no IES Chan do Monte en Mar\u00edn, atopouse \u00e1 s\u00faa chegada ao centro que gran parte do software era pirata. Mor\u00e1n considerou que a legalidade non era algo opcional e que era tirar pedras contra o futuro laboral dos seus alumnos que, en moitos casos, vivir\u00edan de vender licenzas de software. Detectada esta situaci\u00f3n decidiu falar coa direcci\u00f3n do centro  que lle encomendou a realizaci\u00f3n dun estudo do custo que supor\u00eda legalizar todo o software. O estudo conclu\u00edu que eran necesarios 33.000 euros para actuar de acordo coa lei, unha cantidade inasumible.      <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">\u201c<strong>O estudo inclu\u00eda legalizar o que non t\u00ed\u00f1amos legalizado: Windows e outro software Microsoft coma Office, Macromedia MX, o antivirus Panda do que t\u00ed\u00f1amos moi poucas licenzas e que ademais eran caras, Oracle, outro past\u00f3n&#8230; Todo moi caro ata con licenza educativa.\u201d<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">De xeito paralelo \u00e1 legalizaci\u00f3n do centro, Mor\u00e1n quer\u00eda ofrecer servizos inform\u00e1ticos a un centro con 700 alumnos e 200 equipos onde se imparte a ESO, o bacharelato, catro ciclos medios diferentes e tres ciclos superiores diferentes nun instituto que est\u00e1 aberto de 8 e media da ma\u00f1\u00e1 a pasadas das 11 da noite. Todas estas raz\u00f3ns lev\u00e1rono a decidirse por implantar Software Libre no centro.<\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">   \t \t \t \t \t \t \t \t \t<!-- \t\t@page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } \t\tP { margin-bottom: 0.21cm } \t--> \t  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"><strong>A implantaci\u00f3n<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">\u00c1 chegada de Mor\u00e1n ao centro no curso 2003-2004 os servizos corr\u00edan baixo un servidor Windows Server 2003. A primeira decisi\u00f3n foi cambiar a servidores Samba e implementar servizos sobre eles no curso 2004-2005. Unha vez que o claustro deu luz verde \u00e1 introduci\u00f3n do Software Libre nos clientes en setembro do 2006. Os profesores do departamento de inform\u00e1tica traballaron durante o mes previo ao comezo das clases no cambio de tal xeito que alumnos e docentes atop\u00e1ronse co novo sistema xa totalmente implantado.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">A trav\u00e9s da licenza Windows MSDNAA todos os equipos do centro poden contar cunha versi\u00f3n de Windows XP. Ademais o centro conta con m\u00e1is de 200 licenzas do programa de seguridade inform\u00e1tica AntiVir. O resto de aplicaci\u00f3ns inform\u00e1ticas son libres: OpenOffice.org para ofim\u00e1tica, 7Zip para compresi\u00f3n de arquivos, VLC para os arquivos multimedia, Winscp para FTP&#8230; ou freeware coma CDBurner Xp ou NXClient. Ademais cada equipo conta cunha distribuci\u00f3n Fedora ou Mandriva e para os servidores empr\u00e9gase CentOS.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">Estes cambios nas tecnolox\u00edas empregadas e modificaci\u00f3ns no temario das materias impartidas, m\u00e1is centradas no Software Libre, permitiron contar cun centro con toda a tecnolox\u00eda en regra por 1.700 euros.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"><strong>Reacci\u00f3ns<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">Houbo diversidade de reacci\u00f3ns entre o profesorado pero o apoio dos docentes e especialmente do seu departamento fixeron posible o cambio.\u00a0 \u00a0  <\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>\u201cHab\u00eda xente que estaba moi metida, hab\u00eda xente que non entend\u00eda as mi\u00f1as opini\u00f3ns sobre a legalidade das licenzas  como se a legalidade fose opcional. Eu creo que hai que cumprila sempre. \u00c1s veces houbo reacci\u00f3ns que non entend\u00edas tipo: \u201cse todo o mundo o fai por que imos ser os \u00fanicos pringados que te\u00f1amos que esforzarnos e cambiar os nosos programas\u201d. Pero salvo estas pequenas discrepancias as reacci\u00f3ns dos meus compa\u00f1eiros de inform\u00e1tica \u00edan encami\u00f1adas a entender o asunto. Quizais non contaban cun entusiasmo coma o meu pero desexaban entender o problema. Cando razoas as cousas a xente \u00e9 comprensiva\u201c.<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">A adaptaci\u00f3n foi m\u00e1is f\u00e1cil se cabe entre o alumnado e os profesores doutros ciclos formativos, E.S.O.  e bacharelato. Moitos, segundo Mor\u00e1n, nin sequera percibiron o cambio a OpenOffice.org e os novos servizos supuxeron unha grande comodidade para docentes e alumnos.<\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0cm\">Os titulados do I.E.S Chan do Monte saen cunha formaci\u00f3n mixta en software privativo e libre moi importante que facilita a inserci\u00f3n laboral nas empresas.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"><strong>\u201cO que che din alg\u00fans alumnos \u00e9 que hai empresas que son todo Windows e non queren o\u00edr falar de Software Libre. Noutras son todo windows pero cando lles falan de Software Libre son permeables: Sabes montar o servidor web en Linux?&#8230; Pois imos tentalo. Un pouco o que fixen eu aqu\u00ed. Dando soluci\u00f3ns \u00e1s empresas que non se expuxeron. Ou son impermeables ou son eles mesmos quen lles axudan a implantar estas soluci\u00f3ns.  <\/strong> <\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>Un alumno de aqu\u00ed sae moi ben preparado nas d\u00faas tecnolox\u00edas e saben que son capaces de propo\u00f1er unha alternativa tecnol\u00f3xica. Non co obxectivo de cambialo todo sen\u00f3n que hai cousas que non ten sentido mantelas en Software Privativo por seguridade, custo, versatilidade&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">Dada a maneira de entender o traballo do Software Libre os alumnos contan cun est\u00edmulo engadido ao saber que non te\u00f1en outro l\u00edmite que o seu esforzo e talento \u00e1 hora de programar. Bo exemplo \u00e9 o alumno do ciclo de desenvolvemento de aplicaci\u00f3ns inform\u00e1ticas \u00d3scar Hermida que desenvolveu Traduc\u00edndote: unha aplicaci\u00f3n web que permite a traduci\u00f3n de documentos gardando o formato entre diversos pares de linguas aproveitando tecnolox\u00edas abertas. Previamente Hermida desenvolvera un wiki que dinamizou a relaci\u00f3n entre compa\u00f1eiros do centro e que tivo unha gran acollida.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"><strong>Un centro sempre en funcionamento<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">A capacidade de estar en funcionamento despois de que soe o timbre de sa\u00edda \u00e9 a verdadeira achega do Software Libre ao centro.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">Toda a informaci\u00f3n do centro est\u00e1 na p\u00e1xina web: horarios, titor\u00edas, materiais, noticias, asociaci\u00f3ns de nais e pais de alumnos,  recursos educativos, dicionarios, actividades&#8230; Grazas \u00e1 autentificaci\u00f3n centralizada os alumnos te\u00f1en acceso aos exercicios e apuntamentos que os profesores deixan no servidor (o servizo estrela) e un servizo de escritorio remoto, poden xestionar o acceso a internet das aulas e as faltas ou p\u00e1xinas web persoais con contornos LAMP.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">Outra das posibilidades m\u00e1is atractivas son os servidores de aplicaci\u00f3ns polo cal equipos xa obsoletos poden funcionar perfectamente servindo como terminais tontos dun equipo m\u00e1is potente. Deste xeito cons\u00e9guese un importante aforro e reciclaxe de equipos.<\/p>\n<p align=\"center\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"321\" height=\"164\" border=\"0\" title=\"Aula de inform\u00e1tica do IES Cha\n\nn do Monte\" alt=\"Aula de inform\u00e1tica do IES Chan do Monte\" src=\"https:\/\/www.mancomun.gal\/uploads\/pics\/stories\/manuelmoranp2.jpg\" \/> <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">Para facer funcionar este sistema \u00e9 necesario o traballo conxunto de todos os profesores do departamento no mantemento. A trav\u00e9s dun reparto de horas asignadas a esta fin e dun sistema de incidencias os docentes combinan os seus co\u00f1ecementos.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>\u201cSomos seis profesores de mantemento. Ao principio todos faciamos todo e iso mostrouse como unha forma de traballar bastante custosa no sentido de que temos moi poucas horas consignadas ao mantemento e ocupamos demasiadas horas en comunicarnos. Ao final decidimos repartir moito as tarefas e comunicarnos o menos posible. Eu ded\u00edcome en exclusiva aos servidores, hai unha compa\u00f1eira que se dedica \u00e1 web e a algunhas aulas e o resto de compa\u00f1eiros est\u00e1n asignados a aulas. Nas aulas estr\u00e1ganse continuamente todo tipo de cousas ent\u00f3n temos 30 e pico horas asignadas a mantemento.<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>As nosas capacidades est\u00e1n ben distribu\u00eddas, somos un bo equipo e imos tirando moi ben e comunic\u00e1monos por un sistema de xesti\u00f3n de incidencias tan sinxelo como unha lista de correo. Se a incidencia nos incumbe trat\u00e1mola e se non o borramos.\u201d<\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"> Esta forma de xesti\u00f3n do centro non s\u00f3 consegue un funcionamento eficiente e unha resoluci\u00f3n \u00e1xil dos problemas sen\u00f3n que sup\u00f3n a formaci\u00f3n continua do alumnado e do profesorado nas tecnolox\u00edas da informaci\u00f3n e da comunicaci\u00f3n.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"><strong>Unha experiencia con continuidade <\/strong> <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"> A tenor do visto Manuel Mor\u00e1n considera a experiencia positiva <strong>\u201cunha das sorpresas m\u00e1is positivas \u00e9 que tampouco \u00e9 imposible\u201d<\/strong>. Para el unha das claves foi non impo\u00f1er o Software Libre sen\u00f3n explicar as s\u00faas vantaxes e que o cumprimento da lei non \u00e9 opcional.<\/p>\n<p align=\"justify\"><strong>\u201cSorprendeume para ben que ao final o cambio non foi tan grave. Tampouco vou polos corredores coma unha persoa proscrita. E a xente non me sinala e di &#8216;Ese \u00e9 o t\u00edo que nos quitou Word&#8217;. Por parte do equipo directivo e o profesorado houbo plena comprensi\u00f3n porque todo o mundo entend\u00eda que hab\u00eda que cumprir coa lei. \u201d<\/strong><\/p>\n<div style=\"text-align: center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"296\" height=\"169\" border=\"0\" title=\"Biblioteca do centro\" alt=\"Biblioteca do centro\" src=\"https:\/\/www.mancomun.gal\/uploads\/pics\/stories\/manuelmoranp3.jpg\" \/><\/div>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">\u00a0<br \/>No aspecto negativo destaca a falta de interese por parte da Conseller\u00eda de Educaci\u00f3n polo seu proxecto en particular e pola innovaci\u00f3n no eido educativo en xeral. Segundo Mor\u00e1n non buscan cartos porque co seu salario e a ilusi\u00f3n de ver que as cousas funcionan ben \u00e9 suficiente. Simplemente buscan que o seu caso de \u00e9xito de mudanza tecnol\u00f3xica poda servir de experiencia a outros centros e fomentar desde a educaci\u00f3n o desenvolvemento tecnol\u00f3xico e econ\u00f3mico de Galicia.   <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"> O \u00e9xito dunha experiencia deste tipo descansa en boa medida na posibilidade de contar cunha persoa cos co\u00f1ecementos e ga\u00f1as suficientes para levar a cabo a iniciativa. Tal como nos confirma Benito S\u00e1nchez, director do departamento de inform\u00e1tica sen o pulo e o saber facer de Manuel Mor\u00e1n non ter\u00eda sido posible esta experiencia.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"> Os esforzos c\u00e9ntranse agora no mantemento dos servizos xa ofertados xa que un descenso da calidade nestes pode traer consigo o fracaso do proxecto existente. Arestora traballan na realizaci\u00f3n de clonados de equipos a trav\u00e9s da rede e nun programa de autoinventariado. Ademais xa se traballa na extensi\u00f3n da experiencia do Chan do Monte. Un grupo de traballo do Centro de Formaci\u00f3n e Recursos de Lugo para facer unha implantaci\u00f3n similar nun instituto de Vilalba e noutro en Lugo. Manuel Mor\u00e1n re\u00fanese co equipo destes centros que te\u00f1en implantados ciclos de formaci\u00f3n de inform\u00e1tica e comparte experiencias, resolve d\u00fabidas, asesora&#8230;<\/p>\n<p>En opini\u00f3n de Mor\u00e1n o modelo \u00e9 a\u00ednda m\u00e1is facilmente exportable a centros que non conten cun ciclo inform\u00e1tico xa que as esixencias tecnol\u00f3xicas son menores e haber\u00eda menos problemas xa que non haber\u00eda a necesidade impartir tecnolox\u00edas privativas polo feito de ser as predominantes no mercado.  <\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\"><strong>\u201cO ensino p\u00fablico no canto de dedicarse a ser un actor de dinamizaci\u00f3n do desenvolvemento de Galicia estamos a ser unha academia de Software Privado. Seguir fac\u00e9ndolle o xogo \u00e1s compa\u00f1\u00edas comprando o seu software e formando gratis a alumnos no seu produto custa moito di\u00f1eiro e non me parece xusto nin un bo xeito de gastar o di\u00f1eiro dos contribu\u00edntes.\u201d<\/strong><font size=\"2\" style=\"font-size: 11pt\"><strong> <\/strong><\/font> <\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"margin-bottom: 0.5cm\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><!-- \t\t@page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } \t\tP { margin-bottom: 0.21cm } \t--> \t  <\/p>\n<p align=\"justify\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"94\" vspace=\"3\" hspace=\"2\" height=\"76\" border=\"0\" align=\"left\" title=\"IES Chan do Monte\" alt=\"IES Chan do Monte\" src=\"https:\/\/www.mancomun.gal\/wp-content\/uploads\/uploads\/pics\/stories\/logoiescdm25.png\" \/>Mancomun.org entrevistouse con <a title=\"Manuel Mor\u00e1n, p\u00e1xina persoal \" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.immv.es\" rel=\"noopener\">Manuel Mor\u00e1n<\/a>, profesor de ciclo superior de inform\u00e1tica no <a title=\"I.E.S. Chan do Monte\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.ieschandomonte.edu.es\/\" rel=\"noopener\">I.E.S. Chan do Monte<\/a>  en Mar\u00edn que conseguiu legalizar todo o software do seu centro de traballo grazas ao emprego do Software Libre. Ademais o emprego de tecnolox\u00edas abertas permite ao Chan do Monte ser un instituto din\u00e1mico e sempre activo con servizos innovadores a disposici\u00f3n de alumnos e profesores. Esta experiencia \u00e9 un caso de \u00e9xito na aplicaci\u00f3n do Software Libre non s\u00f3 polo importante aforro econ\u00f3mico sen\u00f3n tam\u00e9n por ser xerme de proxectos de gran calado coma <a title=\"Traduc\u00edndote\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.ieschandomonte.edu.es\/traducindote\/\" rel=\"noopener\">Traduc\u00edndote<\/a>  e pioneira na migraci\u00f3n dos centros educativos a unha tecnolox\u00eda m\u00e1is axeitada \u00e1s necesidades educativas.  <\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":331,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-35617","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35618,"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35617\/revisions\/35618"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mancomun.gal\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}