1
00:00:00,000 --> 00:00:13,000
Benvidas e benvidos de novo a Mancomun Podcast, un espazo onde falamos de software e hardware libre, e de cultura libre desde Galicia para o mundo.

2
00:00:17,000 --> 00:00:22,000
Hoxe, imos falar dun tema que che toca de preto, se queres usar o teu ordenador en galego.

3
00:00:22,000 --> 00:00:25,000
Falamos de traducir programas libres ao galego.

4
00:00:25,000 --> 00:00:30,000
E para iso, temos connosco a Jesús Amieiro, enxeñero de telecomunicacións,

5
00:00:30,000 --> 00:00:33,000
unha persoa que leva anos metida no mundo do software libre,

6
00:00:33,000 --> 00:00:38,000
e que está traducindo ao galego cousiñas que usamos case a metade da poboación de internet.

7
00:00:38,000 --> 00:00:39,000
Bo día.

8
00:00:39,000 --> 00:00:41,000
Ola, bon día. Que tal a todos?

9
00:00:41,000 --> 00:00:44,000
Preséntate un pouco para que non te colleza, Jesús.

10
00:00:44,000 --> 00:00:49,000
Son Jesús Amieiro, son enxeñero de telecomunicación, nacín hai 47 anos en Mondoñedo,

11
00:00:49,000 --> 00:00:52,000
aínda que vivo en Porriño, no sur de Pontevedra.

12
00:00:52,000 --> 00:00:54,000
Ao longo da miña vida profesional,

13
00:00:54,000 --> 00:00:57,000
dediquéme a varias cousas todas relacionadas coa tecnoloxía,

14
00:00:57,000 --> 00:01:02,000
e por interese fun descubrindo o mundo de traducións,

15
00:01:02,000 --> 00:01:06,000
o mundo de tradución empezando polo tema de tradución ao galego,

16
00:01:06,000 --> 00:01:09,000
e fun especializando máis que en tradución,

17
00:01:09,000 --> 00:01:14,000
en crear esa tecnoloxía ou aplicar a tecnoloxía á tradución en xeral,

18
00:01:14,000 --> 00:01:16,000
ao galego en particular.

19
00:01:16,000 --> 00:01:19,000
Jesús, estiven uns anos como editor técnico en Barrapunto.

20
00:01:19,000 --> 00:01:23,000
Que era o sitio de referencia para ler e comentar noticias de tecnoloxía e software libre en español.

21
00:01:23,000 --> 00:01:26,000
Como che picou de neno? Que foi o que che enganchou?

22
00:01:26,000 --> 00:01:31,000
Pois mira, ao meu achegamento ao software libre xa empezou unha escola de telecomunicacións,

23
00:01:31,000 --> 00:01:36,000
aí empezamos a trastear coas primeiras distros de Linux, de Debian concretamente,

24
00:01:36,000 --> 00:01:38,000
a versión creo que era a 1 ou algo así,

25
00:01:38,000 --> 00:01:43,000
cando instalar un Linux era bastante máis complexo do que hoxendía.

26
00:01:43,000 --> 00:01:50,000
Sempre tiven moita inquietude, sempre me gustou moito todo o que envolvía á tecnoloxías libres.

27
00:01:50,000 --> 00:01:52,000
Empecei a ler diálogos,

28
00:01:52,000 --> 00:01:57,000
día a día información sobre software libre en Slashdot,

29
00:01:57,000 --> 00:02:00,000
en Barrapunto, que era a súa versión hispana,,

30
00:02:00,000 --> 00:02:06,000
e aí fun me facendo activo na comunidade ata que me convertín en editor.

31
00:02:06,000 --> 00:02:11,000
Basicamente o editor o que fai é as noticias que lle chegan para poder publicar,

32
00:02:11,000 --> 00:02:17,000
revisas, aceptas ou descartas, e tamén toma iniciativa de escribir novas publicacións.

33
00:02:17,000 --> 00:02:21,000
E aí estiven unhos cantos anos, ou mellor ata 2012 aproximadamente,

34
00:02:21,000 --> 00:02:28,000
e no momento que o dono da web decidiu matala,

35
00:02:28,000 --> 00:02:31,000
decidiu discontinuala, porque lle estaba costando,

36
00:02:31,000 --> 00:02:34,000
lle era complicado mantela.

37
00:02:34,000 --> 00:02:37,000
Eu de feito fixenlle unha oferta para continuar eu con ela,

38
00:02:37,000 --> 00:02:41,000
pero ben, decidiu que o seu momento vital rematara e ata hoxe.

39
00:02:41,000 --> 00:02:46,000
Dese é o salto de falar de software libre e contribuír activamente nel,

40
00:02:46,000 --> 00:02:48,000
traducindo ese movimento de ferramentas.

41
00:02:48,000 --> 00:02:50,000
Houve algo en concreto que che fixou dar este cambio?

42
00:02:50,000 --> 00:02:52,000
Si, houve unha en concreto.

43
00:02:52,000 --> 00:02:55,000
Empezar a usar unha ferramenta de xestión de contraseñas,

44
00:02:55,000 --> 00:02:59,000
xa non me acordo canto hai, pero polo menos hai 15 ou 17 anos,

45
00:02:59,000 --> 00:03:00,000
que se chama KeePass.

46
00:03:00,000 --> 00:03:04,000
Era unha ferramenta de escritorio, non estaba en galego.

47
00:03:04,000 --> 00:03:07,000
Dixen, ben, pois vou a ver como tecnicamente se fai.

48
00:03:07,000 --> 00:03:11,000
Non tiña nin idea de como funcionaba toda parte de traducións.

49
00:03:11,000 --> 00:03:13,000
Empecei a investigar pola miña conta.

50
00:03:13,000 --> 00:03:17,000
Fixen a tradución a galego, fixen a aportación,

51
00:03:17,000 --> 00:03:19,000
de feito as aportacións de traducións en ese momento,

52
00:03:19,000 --> 00:03:21,000
ofrecíanse por correo electrónico.

53
00:03:21,000 --> 00:03:25,000
Simplemente enviabase un correo electrónico coa tradución ao desenvolvedor

54
00:03:25,000 --> 00:03:29,000
e engadía a release da aplicación.

55
00:03:29,000 --> 00:03:33,000
E a partir de aí, funme metendo en máis traducións,

56
00:03:33,000 --> 00:03:40,000
pero tamén sen querer, porque realmente eu era un usuario activo dentro de WordPress,

57
00:03:40,000 --> 00:03:42,000
porque tiña o meu blog en WordPress.

58
00:03:42,000 --> 00:03:46,000
Na empresa na que traballaba, empezábamos a traballar de forma activa

59
00:03:46,000 --> 00:03:48,000
con WordPress migrando desde xe outros 16 meses.

60
00:03:49,000 --> 00:03:53,000
Pois empecei a ver que había un problema de que non había traducións,

61
00:03:53,000 --> 00:03:56,000
ou que faltaba moita tradución a WordPress.

62
00:03:56,000 --> 00:03:59,000
Empecei a ser un usuario activo aí.

63
00:03:59,000 --> 00:04:04,000
En ese momento, cando vin que se levaba moito tempo,

64
00:04:04,000 --> 00:04:06,000
que as traducións realmente consumen tempo,

65
00:04:06,000 --> 00:04:10,000
fixe unha ferramenta que permitía automatizar bastante, non todo,

66
00:04:10,000 --> 00:04:15,000
pero automatizar as traducións en vez de facelas desde o inglés ao galego,

67
00:04:15,000 --> 00:04:17,000
facía un paso intermedio, que era aproveitáme das traducións,

68
00:04:17,000 --> 00:04:20,000
que era aproveitáme das traducións de español,

69
00:04:20,000 --> 00:04:22,000
co cal ía moitísimo máis rápido.

70
00:04:22,000 --> 00:04:26,000
Iso permitiu avanzar bastante nas traducións de WordPress,

71
00:04:26,000 --> 00:04:28,000
do Core, de plugins importantes,

72
00:04:28,000 --> 00:04:37,000
e foi o meu camiño de inicio á tradución dunha forma un pouco máis continua e máis seria.

73
00:04:37,000 --> 00:04:42,000
Como explicarías ao neno de 10 anos en que consiste traducir un programa ao galego?

74
00:04:42,000 --> 00:04:44,000
Porque non é como traducir un libro, non?

75
00:04:44,000 --> 00:04:46,000
É algo completamente diferente?

76
00:04:46,000 --> 00:04:48,000
Parécese en algo?

77
00:04:48,000 --> 00:04:49,000
Parécese en algo.

78
00:04:49,000 --> 00:04:51,000
É a dicir, ti cando traduces un libro tes moitísimo contexto.

79
00:04:51,000 --> 00:04:55,000
É a dicir, non traduces elementos soltos, senón que son...

80
00:04:55,000 --> 00:04:57,000
Pois imagínate, como traduciron á base nun xornal.

81
00:04:57,000 --> 00:05:00,000
Ti tes moito contexto de onde sacar información.

82
00:05:00,000 --> 00:05:03,000
Sen embargo, cando traduces software,

83
00:05:03,000 --> 00:05:07,000
o que estás traducindo son todas aquelas mensaxes que ti estás vendo,

84
00:05:07,000 --> 00:05:10,000
ou mensaxes de erro que poden aparecer en situacións determinadas,

85
00:05:10,000 --> 00:05:14,000
ou de confirmación, etc, etc.

86
00:05:14,000 --> 00:05:15,000
Normalmente son cadeas...

87
00:05:15,000 --> 00:05:17,000
Son cadeas curtas que, á veces,

88
00:05:17,000 --> 00:05:22,000
se o desenvolvedor non o comenta suficientemente,

89
00:05:22,000 --> 00:05:24,000
é complicado sacar contexto.

90
00:05:24,000 --> 00:05:30,000
Cousa que non pasa, por exemplo, nun libro ou nun post de un xornal ou algo semellante.

91
00:05:30,000 --> 00:05:33,000
Basicamente, levar desde...

92
00:05:33,000 --> 00:05:36,000
Normalmente desde o inglés, que é o idioma no que se desenvolve o software,

93
00:05:36,000 --> 00:05:39,000
ao idioma propio, no meu caso o galego,

94
00:05:39,000 --> 00:05:44,000
de todos aqueles elementos textuais, visuais,

95
00:05:44,000 --> 00:05:49,000
que te vas a poder atopar nun programa, nunha página web, nunha ferramenta web, etc.

96
00:05:49,000 --> 00:05:52,000
Cales son as palabras ou cadeas de texto, creo que chamades,

97
00:05:52,000 --> 00:05:55,000
que máis dores de cabeza che deu traducir?

98
00:05:55,000 --> 00:06:00,000
Hai unha que me segue resultando bastante chocante,

99
00:06:00,000 --> 00:06:02,000
que é a palabra tab, en inglés.

100
00:06:02,000 --> 00:06:05,000
No mundo do software libre, en galego, tradúcese como lapela.

101
00:06:05,000 --> 00:06:09,000
Si utilizas, por exemplo, a distribución de software libre

102
00:06:09,000 --> 00:06:11,000
que se utiliza na ensinanza, aparece como lapela.

103
00:06:11,000 --> 00:06:15,000
En WordPress, historicamente, tradúciuse como lapela.

106
00:06:15,000 --> 00:06:20,000
É unha palabra que non estou habituado a utilizala como lapela

107
00:06:20,000 --> 00:06:21,000
e creo que non é o momento.

108
00:06:21,000 --> 00:06:23,000
A min comentáronme que foi unha mala decisión

109
00:06:23,000 --> 00:06:26,000
e unha decisión que se foi arrastrando no tempo.

110
00:06:26,000 --> 00:06:27,000
É esa unha.

111
00:06:27,000 --> 00:06:30,000
E despois, hai moitas palabras que consta,

112
00:06:30,000 --> 00:06:33,000
por exemplo, a palabra prompt, que se está utilizando tanto na IA,

113
00:06:33,000 --> 00:06:38,000
que moitas veces é complicado tomar unha decisión técnica para levála a un glosario.

114
00:06:38,000 --> 00:06:41,000
E incluso hai veces que facemos unha revisión posterior,

115
00:06:41,000 --> 00:06:44,000
que nun momento determinado tomamos unha decisión

116
00:06:44,000 --> 00:06:47,000
e esa decisión decidimos cambiála máis adiante.

117
00:06:47,000 --> 00:06:50,000
Adoita ser problemática esas decisións porque podes atoparte

118
00:06:50,000 --> 00:06:54,000
con inconsistencias de tradución no mesmo software

119
00:06:54,000 --> 00:06:57,000
ou en software que se utilice en contornos distintos.

120
00:06:57,000 --> 00:07:01,000
Esas son as principais problemáticas en que non tocan te a palabras.

121
00:07:01,000 --> 00:07:05,000
Tiveches uns anos tamén traballando na Xunta de Galicia como asesor tecnolóxico.

122
00:07:05,000 --> 00:07:08,000
Desde dentro, como se ve o papel da Administración Pública

123
00:07:08,000 --> 00:07:11,000
respecto ao software libre e aos idiomas propios?

124
00:07:11,000 --> 00:07:16,000
No momento en que estiven traballando desde 2006 ou 2010

125
00:07:16,000 --> 00:07:22,000
era un momento en que se estaba fomentando moitísimo software libre desde a Administración.

126
00:07:22,000 --> 00:07:26,000
En ese momento, tanto o software libre como as traducións ao galego,

127
00:07:26,000 --> 00:07:33,000
incluso había unha distribución que era unha capa por enriba de Ubuntu para galeguizar,

128
00:07:33,000 --> 00:07:38,000
sí que se estaba facendo bastante fincape en estes dous puntos.

129
00:07:38,000 --> 00:07:40,000
Eu creo que houve un pouco de continuismo,

130
00:07:40,000 --> 00:07:46,000
pero non hai unha iniciativa propia da Xunta,

131
00:07:46,000 --> 00:07:50,000
baixo o meu punto de vista, suficiente para promover o software libre

132
00:07:50,000 --> 00:07:52,000
e, sobre todo, a tradución ao galego.

133
00:07:52,000 --> 00:07:56,000
Senón, que a doi tan ser, no caso de Galicia, xente individual,

134
00:07:56,000 --> 00:08:02,000
porque a asociación que temos de tradución está realmente bastante parada.

135
00:08:02,000 --> 00:08:05,000
O que estamos facendo, fundamentalmente,

136
00:08:05,000 --> 00:08:08,000
cometemos como pequenos hilos cada un cargo medio de determinadas cousas.

137
00:08:08,000 --> 00:08:09,000
Sabes que outra persoa, que é a xente, é a xente.

138
00:08:09,000 --> 00:08:11,000
Sabes que outra persoa se encargue de traducir LibreOffice

139
00:08:11,000 --> 00:08:14,000
ou de traducir tal ferramenta de software,

140
00:08:14,000 --> 00:08:17,000
pero fáltanos ese elemento cohesionador,

141
00:08:17,000 --> 00:08:21,000
ese elemento que falha de tractor e que tire un pouco do resto de persoas.

142
00:08:21,000 --> 00:08:28,000
O software libre e o galego tiveron unha evolución durante todas estas últimas décadas na tecnoloxía.

143
00:08:28,000 --> 00:08:31,000
Como ves a situación? Como foi avanzando?

144
00:08:31,000 --> 00:08:34,000
Como estábamos antes e como estamos agora, baixo o teu criterio?

145
00:08:34,000 --> 00:08:38,000
A ver, eu creo que tivenmos uns bos anos baixo o trasno,

146
00:08:38,000 --> 00:08:43,000
a asociación de software libre que era capaz de facer esta xestión que te digo centralizada,

147
00:08:43,000 --> 00:08:46,000
facer reunións e tratar de fomentar todo isto.

148
00:08:46,000 --> 00:08:51,000
E hoxendía temos bastante parado e quizá que vaia un pouco a peor.

149
00:08:51,000 --> 00:08:54,000
A lingua en sí vaia a peor.

150
00:08:54,000 --> 00:08:59,000
Eu non vexo que estea avanzando ningún uso de software en galego,

151
00:08:59,000 --> 00:09:01,000
ningún... a creación de contidos.

152
00:09:01,000 --> 00:09:06,000
Hainos, pero son bastante minoritarios, bastante nicho.

153
00:09:06,000 --> 00:09:11,000
Entón, eu creo que sí que houve un retroceso, pois son mellor desde aí 10-15 anos.

154
00:09:11,000 --> 00:09:16,000
Traballas en WordPress. Para que non saiba, WordPress é o programa que se usa para facer páxinas web.

155
00:09:16,000 --> 00:09:19,000
Está detrás do 42% de todos os sitios web do mundo.

156
00:09:19,000 --> 00:09:23,000
Cando traduces WordPress ao galego, de que estamos a falar exactamente?

157
00:09:23,000 --> 00:09:33,000
Ben, WordPress basicamente é unha aplicación web que permite montar case calquera historia que queiras facer.

158
00:09:33,000 --> 00:09:35,000
Páxina web, un blog...

159
00:09:35,000 --> 00:09:37,000
Páxina web corporativa, un blog...

160
00:09:37,000 --> 00:09:40,000
Unha tenda en liña, comunidades, foros...

161
00:09:40,000 --> 00:09:42,000
Hai un montón de cousas.

162
00:09:42,000 --> 00:09:45,000
Cando falamos de traducir, basicamente falamos...

163
00:09:45,000 --> 00:09:49,000
Hai máis cousas, pero para falamos de traducir a propia ferramenta en sí, WordPress,

164
00:09:49,000 --> 00:09:55,000
os temas que son elementos que permiten cambiar a parte gráfica de WordPress

165
00:09:55,000 --> 00:09:59,000
e os plugins que son elementos que nos permiten engadir novas funcionalidades, vale?

166
00:09:59,000 --> 00:10:02,000
Basicamente o que facemos é iso.

167
00:10:02,000 --> 00:10:04,000
E as prioridades que tomamos basicamente son...

168
00:10:04,000 --> 00:10:08,000
Empezamos polo core, que é o que ten que utilizar todo o mundo, o núcleo de WordPress.

169
00:10:08,000 --> 00:10:13,000
E despois continuamos polos plugins e polos temas máis utilizados.

170
00:10:13,000 --> 00:10:16,000
Temos unha lista de uso a nivel mundial.

171
00:10:16,000 --> 00:10:21,000
E atacamos directamente iso, as principais prioridades que teña a xente.

172
00:10:21,000 --> 00:10:22,000
Hai un dato interesante.

173
00:10:22,000 --> 00:10:27,000
O 55% dos sitios de WordPress usan o programa nunha lingua que non é o inglés.

174
00:10:27,000 --> 00:10:33,000
Iso significa que aproximadamente unha de cada 4 páxinas web do mundo está nunha versión localizada de WordPress.

175
00:10:33,000 --> 00:10:38,000
Si, é un dato realmente moi, moi sorprendente, moi interesante.

176
00:10:38,000 --> 00:10:43,000
E, sobre todo, tendo en conta que está traducido todo por xente da comunidade.

177
00:10:43,000 --> 00:10:48,000
É dicir, non hai tradutores profesionais pagados para traducir WordPress,

178
00:10:48,000 --> 00:10:54,000
senón que en Galicia somos unhos cantos que nos dedicamos en tempo libre a facer a tradución.

179
00:10:54,000 --> 00:10:56,000
En España, outra xente.

180
00:10:56,000 --> 00:11:00,000
WordPress está traducido hoxe en día a máis de 200 linguas.

181
00:11:00,000 --> 00:11:02,000
No caso do galego, pois, as principais...

182
00:11:02,000 --> 00:11:06,000
o core, as principais plugins e temas está traducido.

183
00:11:06,000 --> 00:11:09,000
Por iso, che digo, calquera idioma que se che ocorra.

184
00:11:09,000 --> 00:11:14,000
De feito, descubrí un montón de idiomas que non tiñan nin idea que existían que están...

185
00:11:14,000 --> 00:11:17,000
que teñen traducido un montón de elementos.

186
00:11:17,000 --> 00:11:19,000
Idiomas que temos ao redor.

187
00:11:19,000 --> 00:11:25,000
Español de España, galego, euskera, catalán, valenciano, portugués, francés...

188
00:11:25,000 --> 00:11:26,000
Todos existen.

189
00:11:26,000 --> 00:11:31,000
A gran parte do seu ecosistema traducido e localizado á versión propia.

190
00:11:32,000 --> 00:11:35,000
Desde WordPress, traballas tamén as traducións de Mozilla,

191
00:11:35,000 --> 00:11:37,000
a organización detrás do navegador Firefox.

192
00:11:37,000 --> 00:11:39,000
Como é ese mundo comparado con WordPress?

193
00:11:39,000 --> 00:11:41,000
Son comunidades moi diferentes?

194
00:11:41,000 --> 00:11:45,000
Si, son bastante diferentes porque eu, por exemplo, na comunidade de WordPress,

195
00:11:45,000 --> 00:11:49,000
movome dentro da comunidade local.

196
00:11:49,000 --> 00:11:52,000
WordPress organizase moi ben desde o punto de vista de comunidades.

197
00:11:52,000 --> 00:11:53,000
Temos comunidades locais.

198
00:11:53,000 --> 00:11:55,000
En Galicia temos sete comunidades.

199
00:11:55,000 --> 00:11:59,000
Ferrol, Coruña, Santiago, Pontevedra, Vigo, Ourense e Lugo,

200
00:11:59,000 --> 00:12:01,000
onde se realizan meetups mensuais.

201
00:12:02,000 --> 00:12:07,000
Co cal permítenos coñecer un montón de xente en esas reunións.

202
00:12:07,000 --> 00:12:11,000
E despois temos un evento a nivel anual que é a WordCamp Galicia.

203
00:12:11,000 --> 00:12:15,000
Esta realizarase o día 18 de outubro na Coruña.

204
00:12:15,000 --> 00:12:19,000
E o que nos permite iso é establecer unhas relacións entre nós.

205
00:12:19,000 --> 00:12:21,000
Establecemos mesas de tradución.

206
00:12:21,000 --> 00:12:24,000
Co cual podes tratar de captar xente para traducir WordPress.

207
00:12:24,000 --> 00:12:30,000
Explicades como se traduce porque ese fase inicial das primeiras horas empezando a traducir

208
00:12:30,000 --> 00:12:31,000
non é sinxelo.

209
00:12:31,000 --> 00:12:33,000
Cando empezas a facelo.

210
00:12:33,000 --> 00:12:37,000
E se te sentas ao lado con alguén que vai moitos anos traducindo

211
00:12:37,000 --> 00:12:39,000
vai ser moito máis sinxelo.

212
00:12:39,000 --> 00:12:44,000
Iso comparado coa comunidade de Firefox é totalmente diferente.

213
00:12:44,000 --> 00:12:50,000
Á comunidade de Firefox cheguei a través do grupo de traducións ao galego.

214
00:12:50,000 --> 00:12:52,000
Da asociación de traducións.

215
00:12:52,000 --> 00:12:59,000
Pero realmente agora mesmo son a única persoa activa traducindo Mozilla ao galego.

216
00:12:59,000 --> 00:13:00,000
Iso non quita que.

217
00:13:00,000 --> 00:13:03,000
De forma puntual haxa xente que fai colaboracións.

218
00:13:03,000 --> 00:13:08,000
Pero normalmente na tradución de software libre ao galego imos moito por racha.

219
00:13:08,000 --> 00:13:14,000
Pois desde un momento determinado da túa vida que te apetece traducir e que des tempo libre.

220
00:13:14,000 --> 00:13:18,000
Pois hai xente que se mete e o mellor ataca un proxecto determinado.

221
00:13:18,000 --> 00:13:19,000
Uns cantos proxectos.

222
00:13:19,000 --> 00:13:20,000
Despois ten un parón.

223
00:13:20,000 --> 00:13:21,000
Volta a empezar.

224
00:13:21,000 --> 00:13:23,000
E así estamos facendo de forma recorrente.

225
00:13:23,000 --> 00:13:26,000
Non somos tan constantes polo que vexo.

226
00:13:26,000 --> 00:13:29,000
Nin temos esa capacidade de concentración.

227
00:13:29,000 --> 00:13:31,000
E de agrupación.

228
00:13:31,000 --> 00:13:33,000
Como teñen outras comunidades.

229
00:13:33,000 --> 00:13:34,000
Como por exemplo Softcatala.

230
00:13:34,000 --> 00:13:39,000
Softcatala teñen unha comunidade moi grande de tradución de software libre a catalán.

231
00:13:39,000 --> 00:13:42,000
E realmente fai unha labor que quixéramos ter aquí en Galicia.

232
00:13:42,000 --> 00:13:45,000
Entón estamos falando que ademais do navegador Firefox.

233
00:13:45,000 --> 00:13:48,000
Tamén as outras ferramentas de Mozilla axudas coa tradución.

234
00:13:48,000 --> 00:13:49,000
Si, por exemplo.

235
00:13:49,000 --> 00:13:50,000
Thunderbird.

236
00:13:50,000 --> 00:13:51,000
As ferramentas de...

237
00:13:51,000 --> 00:13:53,000
As aplicacións móbiles.

238
00:13:53,000 --> 00:13:56,000
Outras ferramentas tamén axudei na súa tradución.

239
00:13:56,000 --> 00:13:58,000
A principal que trato de facer é Firefox.

240
00:13:58,000 --> 00:13:59,000
E Thunderbird.

241
00:13:59,000 --> 00:14:00,000
Pero cantas máis mellor.

242
00:14:00,000 --> 00:14:03,000
Desta forma se alguén quere navegar pola internet completamente en galego.

243
00:14:03,000 --> 00:14:04,000
Pode facelo sen problemas.

244
00:14:04,000 --> 00:14:07,000
Está 100% traducido todas estas ferramentas.

245
00:14:07,000 --> 00:14:08,000
Si, si.

246
00:14:08,000 --> 00:14:09,000
Non tes ningún problema.

247
00:14:09,000 --> 00:14:12,000
Si tes intención de navegar en galego.

248
00:14:12,000 --> 00:14:14,000
De utilizar aplicacións en galego.

249
00:14:14,000 --> 00:14:16,000
Non vas a ter ningún problema.

250
00:14:16,000 --> 00:14:18,000
Vas a poder ter un navegador en galego.

251
00:14:18,000 --> 00:14:20,000
Vas a poder ter un sistema operativo en galego.

252
00:14:20,000 --> 00:14:22,000
A maioría de programas en galego.

253
00:14:22,000 --> 00:14:24,000
Iso non é moi sinxelo.

254
00:14:24,000 --> 00:14:27,000
Pero temos recursos para poder explicarlle a xente.

255
00:14:27,000 --> 00:14:28,000
Como facelo.

256
00:14:28,000 --> 00:14:30,000
Non tes que ter máis ca un nivel técnico básico.

257
00:14:30,000 --> 00:14:32,000
De usar 4 ferramentas.

258
00:14:32,000 --> 00:14:34,000
Porque imos axudar a facelo.

259
00:14:34,000 --> 00:14:36,000
Esas van ser as miñas seguintes preguntas.

260
00:14:36,000 --> 00:14:38,000
De como empezar a axudar.

261
00:14:38,000 --> 00:14:40,000
Participas no desenvolvemento de GlotPress.

262
00:14:40,000 --> 00:14:45,000
Que é precisamente a plataforma que usa WordPress para xestionar o tema das traducións.

263
00:14:45,000 --> 00:14:46,000
Si.

264
00:14:46,000 --> 00:14:48,000
Case por casualidade.

265
00:14:48,000 --> 00:14:51,000
Pasei de ser usuario de GlotPress a desenvolvedor.

266
00:14:51,000 --> 00:14:55,000
Houve unha persoa da comunidade que falou comigo.

267
00:14:55,000 --> 00:14:56,000
Porque necesitaba...

268
00:14:56,000 --> 00:15:02,000
Necesitaban xente que traballaran a desenvolvemento desta ferramenta de tradución.

269
00:15:02,000 --> 00:15:06,000
GlotPress basicamente é unha plataforma de xestión de traducións.

270
00:15:06,000 --> 00:15:09,000
E usamos non só para a tradución de WordPress.

271
00:15:09,000 --> 00:15:11,000
En translate.wordpress.org

272
00:15:11,000 --> 00:15:12,000
Pois eche digo.

273
00:15:12,000 --> 00:15:13,000
Case por casualidade.

274
00:15:13,000 --> 00:15:16,000
Pasei de ser un usuario.

275
00:15:16,000 --> 00:15:19,000
Un administrador das traducións a galego.

276
00:15:19,000 --> 00:15:20,000
A ser desenvolvedor.

277
00:15:20,000 --> 00:15:21,000
E a poder tomar decisións.

278
00:15:21,000 --> 00:15:23,000
O cal me parece moi interesante.

279
00:15:23,000 --> 00:15:24,000
Porque ao final.

280
00:15:24,000 --> 00:15:25,000
Habendo sido desenvolvedor.

281
00:15:25,000 --> 00:15:27,000
Ou un usuario do que desenvolvo.

282
00:15:27,000 --> 00:15:28,000
Entón.

283
00:15:28,000 --> 00:15:31,000
Moitas veces tens unha perspectiva de usuario final.

284
00:15:31,000 --> 00:15:38,000
Que te permite centralizarte nas necesidades reais que ten moita xente.

285
00:15:38,000 --> 00:15:40,000
E tamén cando falas con xente de...

286
00:15:40,000 --> 00:15:43,000
Con usuarios de outros idiomas.

287
00:15:43,000 --> 00:15:46,000
Entendes moito mellor o feedback que eles te dan.

288
00:15:46,000 --> 00:15:48,000
Teñen unhas decisións concretas.

289
00:15:48,000 --> 00:15:50,000
Que normalmente teñen moito sentido.

290
00:15:50,000 --> 00:15:51,000
Pero se non es tradutor.

291
00:15:51,000 --> 00:15:53,000
Non es un usuario da ferramenta.

292
00:15:53,000 --> 00:15:54,000
Pois moitas veces non as ves.

293
00:15:54,000 --> 00:15:55,000
Ben.

294
00:15:55,000 --> 00:15:56,000
Cremos.

295
00:15:56,000 --> 00:15:57,000
É fácil de chegar a xente.

296
00:15:57,000 --> 00:16:01,000
Que estas plataformas están pensadas para xente sen coñecementos de informática.

297
00:16:01,000 --> 00:16:03,000
Que se queren botar unha mán na tradución.

298
00:16:03,000 --> 00:16:05,000
O único que necesitan saber é o idioma.

299
00:16:05,000 --> 00:16:06,000
O que van traducir é pouco máis.

300
00:16:06,000 --> 00:16:07,000
É verdade, Jesús?

301
00:16:07,000 --> 00:16:08,000
Si.

302
00:16:08,000 --> 00:16:09,000
Basicamente.

303
00:16:09,000 --> 00:16:10,000
O que necesitas ser.

304
00:16:10,000 --> 00:16:13,000
O que recomendamos é ser nativo na lingua que queres traducir.

305
00:16:13,000 --> 00:16:14,000
Porque se non es nativo.

306
00:16:14,000 --> 00:16:19,000
Vai haber temas puntuais que non vas a ser capaz de traducir.

307
00:16:19,000 --> 00:16:20,000
É pouco máis.

308
00:16:20,000 --> 00:16:21,000
É dicir.

309
00:16:21,000 --> 00:16:22,000
A plataforma é supersinxela.

310
00:16:22,000 --> 00:16:23,000
Porque che pon cadea original en inglés.

311
00:16:23,000 --> 00:16:28,000
Ponche un recadro onde tes que introducir a cadea que tú xulgues.

312
00:16:28,000 --> 00:16:29,000
Non se vai aplicar automáticamente.

313
00:16:29,000 --> 00:16:31,000
Senón que pase un proceso de revisión.

314
00:16:31,000 --> 00:16:36,000
De validación por unha persoa que leva na comunidade tempos revisando.

315
00:16:36,000 --> 00:16:37,000
E tes moito feedback.

316
00:16:37,000 --> 00:16:41,000
Moita información das traducións noutros idiomas.

317
00:16:41,000 --> 00:16:42,000
Co cal.

318
00:16:42,000 --> 00:16:47,000
Pois se ti coñeces español, portugués ou outro idioma derivado do latín.

319
00:16:47,000 --> 00:16:49,000
Que che podes dar.

320
00:16:49,000 --> 00:16:50,000
Saber por onde podes ir.

321
00:16:50,000 --> 00:16:52,000
Vai ser sinxelo.

322
00:16:52,000 --> 00:16:53,000
E de todas formas.

323
00:16:53,000 --> 00:17:00,000
O que recomendaría é achégate a unha meetup de WordPress ou de calquera outra ferramenta.

324
00:17:00,000 --> 00:17:01,000
Onde saibas que hai tradutores.

325
00:17:01,000 --> 00:17:04,000
Ou a un evento como temos o 18 de outubro.

326
00:17:04,000 --> 00:17:06,000
Neste WordCamp que comentaba antes.

327
00:17:06,000 --> 00:17:07,000
Na Coruña.

328
00:17:07,000 --> 00:17:10,000
Onde vamos a ter unha mesa de tradución xa galego.

329
00:17:10,000 --> 00:17:12,000
Pois aí vas a ter xente con experiencia.

330
00:17:12,000 --> 00:17:14,000
Que che vai poder explicar desde cero.

331
00:17:14,000 --> 00:17:16,000
Resolver todas as túas dúbidas.

332
00:17:16,000 --> 00:17:19,000
E vas a poder salir dese evento podendo colaborar.

333
00:17:19,000 --> 00:17:20,000
Non sei, ata agora.

334
00:17:20,000 --> 00:17:23,000
Este mesmo evento facíase en Pontevedra.

335
00:17:23,000 --> 00:17:28,000
Non raro era o ano onde dúas ou tres persoas non viñan sen ter ni idea de como se traducía.

336
00:17:28,000 --> 00:17:29,000
Pero con moita ilusión.

337
00:17:29,000 --> 00:17:30,000
Con moitas ganas.

338
00:17:30,000 --> 00:17:33,000
E despois no día a día desde a súa casa.

339
00:17:33,000 --> 00:17:34,000
Colaboraban.

340
00:17:34,000 --> 00:17:35,000
Enviaban cadeas.

341
00:17:35,000 --> 00:17:37,000
E as persoas activas na tradución de software libre ao galego.

342
00:17:37,000 --> 00:17:39,000
E na que xa comentaches algo disto respecto.

343
00:17:39,000 --> 00:17:42,000
Que proxetos ou iniciativas están agora mesmo máis necesitadas de mans?

344
00:17:42,000 --> 00:17:45,000
Onde faría máis falta xente nova colaborando?

345
00:17:45,000 --> 00:17:46,000
Uff.

346
00:17:46,000 --> 00:17:48,000
É unha moi boa pregunta.

347
00:17:48,000 --> 00:17:49,000
Eu creo que.

348
00:17:49,000 --> 00:17:51,000
Eu creo que necesitaríamos.

349
00:17:51,000 --> 00:17:53,000
Principalmente a coordinación.

350
00:17:53,000 --> 00:17:56,000
É un tema que temos un pouco deixado de man.

351
00:17:56,000 --> 00:17:58,000
Pero sí que nos fai falta coordinarnos.

352
00:17:58,000 --> 00:17:59,000
Por que?

353
00:17:59,000 --> 00:18:02,000
Porque eu, por exemplo, móvome nestes dous proxetos que che estaba comentando.

354
00:18:02,000 --> 00:18:04,000
En WordPress.

355
00:18:04,000 --> 00:18:07,000
E na parte de Mozilla.

356
00:18:07,000 --> 00:18:11,000
Pero descoñezo realmente o estado do resto de proxetos.

357
00:18:11,000 --> 00:18:13,000
Onde fai falta colaborar.

358
00:18:13,000 --> 00:18:17,000
Onde non fai falta quen está adicándose a cada elemento.

359
00:18:17,000 --> 00:18:18,000
Co cal.

360
00:18:18,000 --> 00:18:22,000
Este elemento de coordinación sería vital.

361
00:18:22,000 --> 00:18:26,000
Non sei se ten sentido facelo como estamos organizados agora.

362
00:18:26,000 --> 00:18:29,000
A través dunha asociación de software libre.

363
00:18:29,000 --> 00:18:31,000
A través da administración.

364
00:18:31,000 --> 00:18:34,000
A través dunha entidade tipo a Real Academia Galega.

365
00:18:34,000 --> 00:18:36,000
Iso tampouco teño demasiado claro.

366
00:18:36,000 --> 00:18:37,000
Mellor.

367
00:18:37,000 --> 00:18:39,000
Si poden non depender de políticos.

368
00:18:39,000 --> 00:18:43,000
Quizais que sexa a opción adecuada.

369
00:18:43,000 --> 00:18:45,000
Pero se te digo coordinación.

370
00:18:45,000 --> 00:18:46,000
E tamén.

371
00:18:46,000 --> 00:18:48,000
Que nos fai moitísima falta a creación de contido.

372
00:18:48,000 --> 00:18:51,000
A creación de contido desde o punto de vista de que.

373
00:18:51,000 --> 00:18:55,000
Os usuarios vexan e normalicen o galego no seu día a día.

374
00:18:55,000 --> 00:19:01,000
Teña en conta ou vexan que necesitan utilizar o software en galego.

375
00:19:01,000 --> 00:19:05,000
Porque se ti ao final no teu día a día.

376
00:19:05,000 --> 00:19:07,000
Non normalizas o uso da lingua galega.

377
00:19:07,000 --> 00:19:09,000
Non a valoras.

378
00:19:09,000 --> 00:19:11,000
Pois posiblemente non vaias a decidir.

379
00:19:11,000 --> 00:19:13,000
Poñerte o Firefox en galego.

380
00:19:13,000 --> 00:19:14,000
Poñerte o...

381
00:19:14,000 --> 00:19:17,000
Instalar o teu blog en galego.

382
00:19:17,000 --> 00:19:19,000
Non vais a tomar ese tipo de decisións.

383
00:19:19,000 --> 00:19:22,000
Agora que todo mundo fala de intelixencia artificial.

384
00:19:22,000 --> 00:19:24,000
Cambia algo para o traballo de tradución?

385
00:19:24,000 --> 00:19:25,000
Si e non.

386
00:19:25,000 --> 00:19:27,000
Cambia porque...

387
00:19:27,000 --> 00:19:28,000
Vamos a ver.

388
00:19:28,000 --> 00:19:33,000
Aínda agora a calidade da tradución de cadeas non é suficientemente boa.

389
00:19:33,000 --> 00:19:37,000
Como para permitir traducir de forma automática.

390
00:19:37,000 --> 00:19:40,000
Lanzar á produción sen validación humana.

391
00:19:40,000 --> 00:19:41,000
Por que?

392
00:19:41,000 --> 00:19:42,000
Porque non ten un contexto amplo.

393
00:19:42,000 --> 00:19:43,000
O que comentaba antes.

394
00:19:43,000 --> 00:19:48,000
Da diferenza entre traducir un texto grande e cadeas soltas.

395
00:19:48,000 --> 00:19:53,000
E que aí non ten aínda ese contexto para poder ter traducións de calidade.

396
00:19:53,000 --> 00:19:56,000
Está de feito pasando moito no mundo de WordPress.

397
00:19:56,000 --> 00:19:59,000
E imaxino que na tradución de software libre en xeral.

398
00:19:59,000 --> 00:20:03,000
Que te atopas moitísimo cadeas de tradución.

399
00:20:03,000 --> 00:20:05,000
De xente que...

400
00:20:05,000 --> 00:20:07,000
De xente que non son galego falantes.

401
00:20:07,000 --> 00:20:08,000
Moitísima...

402
00:20:08,000 --> 00:20:10,000
Veñen a maior parte da India.

403
00:20:10,000 --> 00:20:12,000
Supoño que serán porque son contratos de tradución.

404
00:20:12,000 --> 00:20:13,000
Con moi mala calidade.

405
00:20:13,000 --> 00:20:17,000
Eu por exemplo estou nun grupo privado de tradutores de WordPress ao español.

406
00:20:17,000 --> 00:20:21,000
Lamentable as traducións que chegan aí.

407
00:20:21,000 --> 00:20:24,000
Co cal non ten calidade suficiente aínda.

408
00:20:24,000 --> 00:20:26,000
Si non hai unha validación.

409
00:20:26,000 --> 00:20:29,000
O que nos está pasando é que nos está engadindo carga de traballo os validadores.

410
00:20:29,000 --> 00:20:34,000
Porque se ata agora, antes de que a IA se normalizara de forma masiva.

411
00:20:34,000 --> 00:20:37,000
Só tiñamos que validar o traballo que se facía a man.

412
00:20:37,000 --> 00:20:40,000
Agora temos este extra de traballo que hai que validar.

413
00:20:40,000 --> 00:20:44,000
De xente que non coñece o idioma que está feito por IA.

414
00:20:44,000 --> 00:20:51,000
E que non se toma ningunha molestia de que un validador que sexa nativo nese idioma tome esa revisión.

415
00:20:51,000 --> 00:20:54,000
Co cal para textos grandes funciona de maravilla.

416
00:20:54,000 --> 00:21:00,000
Calquer IA das principais que nos atopamos no mercado traduce moi ben a galego.

417
00:21:00,000 --> 00:21:02,000
Para tradución de software aínda non.

418
00:21:02,000 --> 00:21:06,000
Aínda que o caso de textos por exemplo avanzou moitísimo.

419
00:21:06,000 --> 00:21:09,000
Dos modelos que estábamos vendo aí un ano ou un pouco menos.

420
00:21:09,000 --> 00:21:12,000
Aos modelos que estamos tendo hoxe para tradución de textos.

421
00:21:12,000 --> 00:21:14,000
Cambiou moitísimo para mellor.

422
00:21:14,000 --> 00:21:20,000
Estou por exemplo estes días traballando na validación de tradución de textos longos de forma automática con IA.

423
00:21:20,000 --> 00:21:23,000
E ves o que se traduce un modelo de hai nove meses.

424
00:21:23,000 --> 00:21:25,000
O que traduce un modelo actual e cambia moito o conto.

425
00:21:25,000 --> 00:21:27,000
Entón, como estará isto dentro de un ano?

426
00:21:27,000 --> 00:21:28,000
Non temos nin idea.

427
00:21:28,000 --> 00:21:32,000
Falando do futuro, como ves o futuro do galego no mundo digital?

428
00:21:32,000 --> 00:21:35,000
Pois son sempre moi pesimista.

429
00:21:35,000 --> 00:21:37,000
Hai xente que me din que son demasiado.

430
00:21:37,000 --> 00:21:38,000
Pero...

431
00:21:38,000 --> 00:21:44,000
Son pesimista porque o que me estou atopando é que non hai unha continuidade de uso de idioma.

432
00:21:44,000 --> 00:21:48,000
Non hai unha transmisión interxeracional do galego.

433
00:21:48,000 --> 00:21:55,000
Entón, se non temos falantes en galego, non teremos creadores de contido e consumidores de contido en galego.

434
00:21:55,000 --> 00:22:03,000
E non teremos xente que necesite utilizar o galego de forma habitual, no software, no seu día a día.

435
00:22:03,000 --> 00:22:07,000
Co cal, se non vamos á raíz de todo isto,

436
00:22:07,000 --> 00:22:11,000
non creo que teña a longo prazo moito futuro.

437
00:22:11,000 --> 00:22:13,000
Obviamente, esta situación pode ser revertida,

438
00:22:13,000 --> 00:22:17,000
pero simplemente tes que ir a un colexo de primaria.

439
00:22:17,000 --> 00:22:21,000
Xa non falo de cidades grandes, pero de vilas medianas.

440
00:22:21,000 --> 00:22:26,000
Ver que ningún crío utiliza o galego.

441
00:22:26,000 --> 00:22:28,000
Son casos moi contados.

442
00:22:28,000 --> 00:22:31,000
Co cal, eses críos que xa teñen oito, dez, doce anos,

443
00:22:31,000 --> 00:22:34,000
son os futuros usuarios do software libre.

444
00:22:34,000 --> 00:22:36,000
E, obviamente, non creo que tome a decisión de usar o galego,

445
00:22:36,000 --> 00:22:38,000
ao que teñen traducido ao galego.

446
00:22:38,000 --> 00:22:41,000
Desde a nosa parte como tradutores,

447
00:22:41,000 --> 00:22:44,000
non sabemos que temos que facer esa tradución ao galego,

448
00:22:44,000 --> 00:22:46,000
poñer esas ferramentas en galego.

449
00:22:46,000 --> 00:22:50,000
Non sei, hai outra parte, que creo que é a parte política,

450
00:22:50,000 --> 00:22:54,000
que se teñen que encargar de facer esa labor de normalización da lingua,

451
00:22:54,000 --> 00:22:56,000
que non se está facendo para nada.

452
00:22:56,000 --> 00:23:00,000
Entón, a nosa parte, estamos facéndoo, mellor ou peor, pero estamos facéndoo.

453
00:23:00,000 --> 00:23:05,000
Pero son moi negativo en canto a como vai evolucionar o galego nun futuro.

454
00:23:06,000 --> 00:23:10,000
Se puideras facer unha cousa para mellorar a presencia do galego no software e na tecnoloxía,

455
00:23:10,000 --> 00:23:11,000
cal sería?

456
00:23:11,000 --> 00:23:13,000
Iso che digo, normalizala desde base.

457
00:23:13,000 --> 00:23:20,000
É dicir, se ti me dis que consigues que os rapaces de dez anos,

458
00:23:20,000 --> 00:23:23,000
que teñen oxe dez anos, sexan competentes en galego,

459
00:23:23,000 --> 00:23:28,000
o problema é que vamos á base de que non son capaces de falar correctamente a lingua.

460
00:23:28,000 --> 00:23:34,000
Iso pareceme alucinante que non estea pasando nada,

461
00:23:34,000 --> 00:23:41,000
que os rapaces saian de primaria sen ser capaces de manter unha conversa nun galego máis ou menos correcto.

462
00:23:41,000 --> 00:23:43,000
Iso é alucinante.

463
00:23:43,000 --> 00:23:49,000
Entón, se tivésemos este cambio e conseguísemos que estes rapaces, esta xuventude,

464
00:23:49,000 --> 00:23:55,000
cambiara a ser galego falante, sí que poderíamos ter usuarios de software libre en galego.

465
00:23:55,000 --> 00:24:01,000
Pasaría que, se non traducísemos o software libre a galego, sí que estes usuarios,

466
00:24:01,000 --> 00:24:05,000
que habería sempre unha pequena minoría que tería esa iniciativa,

467
00:24:05,000 --> 00:24:08,000
se poñería a traducir o software libre a galego.

468
00:24:08,000 --> 00:24:12,000
O cal funcionaría todo dunha forma moi fluida.

469
00:24:12,000 --> 00:24:18,000
Pero se non teñía esa necesidade, non vai haber tradutores e non vai haber tampouco software libre en galego.

470
00:24:18,000 --> 00:24:21,000
De feito, é un problema que nos atopamos que,

471
00:24:21,000 --> 00:24:26,000
a xente que ías a unha reunión de software libre, a unha reunión de tradución,

472
00:24:26,000 --> 00:24:28,000
os tradutores xa teñen idade.

473
00:24:28,000 --> 00:24:30,000
Algún se ve, pero é moi raro ver.

474
00:24:30,000 --> 00:24:32,000
Xente de 20, de 25 anos.

475
00:24:32,000 --> 00:24:35,000
Non teñen esas inquedanzas polo idioma,

476
00:24:35,000 --> 00:24:41,000
nin teñen as necesidades de traducir software que utilizan ou de traducir calquera outro tipo de software.

477
00:24:41,000 --> 00:24:47,000
O cal, algo básico, virar este cambio en políticas lingüísticas,

478
00:24:47,000 --> 00:24:54,000
este descenso de galego falante é unha parte inferior da pirámide xeracional.

479
00:24:54,000 --> 00:24:58,000
E para ir rematando, que dirías a alguén que usa o ordenador en castelán ou en inglés

480
00:24:58,000 --> 00:25:00,000
e que nunca se lle corre o cambio ao galego?

481
00:25:00,000 --> 00:25:01,000
Por que debería probalo?

482
00:25:01,000 --> 00:25:06,000
Basicamente, debería probalo se é galego porque estaría normalizando a súa lingua,

483
00:25:06,000 --> 00:25:09,000
estaría axudando a que se fomentara.

484
00:25:09,000 --> 00:25:11,000
Por que non?

485
00:25:11,000 --> 00:25:16,000
Moitas veces podemos contestar con outra pregunta.

486
00:25:16,000 --> 00:25:20,000
Por que se na túa vida, no teu día a día, utilizas o galego, falas galego,

487
00:25:20,000 --> 00:25:26,000
telo normalizado, por que tes o teu ordenador, a túa ferramenta de traballo habitual,

488
00:25:26,000 --> 00:25:29,000
ou teu teléfono móvil, no outro idioma que non é o que utilizas habitualmente?

489
00:25:30,000 --> 00:25:33,000
E, se non o utilizas habitualmente galego, por que non o estás facendo?

490
00:25:33,000 --> 00:25:37,000
Sei que a veces é problemático en determinadas xeracións,

491
00:25:37,000 --> 00:25:40,000
nos ambientes que te moves, pero unha vez que te acostumas

492
00:25:40,000 --> 00:25:44,000
e que o empezas a utilizar de forma habitual, non hai ningún problema.

493
00:25:44,000 --> 00:25:47,000
Aínda me lembro, eu son galego falante de toda a vida

494
00:25:47,000 --> 00:25:52,000
e cando cheguei á universidade no meu grupo de amistades,

495
00:25:52,000 --> 00:25:54,000
era dos, dous, tres que falábamos galego.

496
00:25:54,000 --> 00:25:56,000
Estaba totalmente normalizado.

497
00:25:56,000 --> 00:25:59,000
Ninguén o vía raro.

498
00:25:59,000 --> 00:26:02,000
O vía raro, simplemente, tes que normalízalo ti.

499
00:26:02,000 --> 00:26:06,000
Deixar que flúa, e iso vaite a levar a ter outras inquedanzas,

500
00:26:06,000 --> 00:26:11,000
poñer o teu ordenador en galego, poñer o teléfono móvil en galego,

501
00:26:11,000 --> 00:26:13,000
ou aplicacións en galego. Normalízalo, simplemente.

502
00:26:13,000 --> 00:26:17,000
Onde poida a xente seguirte ou contactar contigo se queres saber máis,

503
00:26:17,000 --> 00:26:19,000
colaborar nas traducións de WordPress ou de Mozilla?

504
00:26:19,000 --> 00:26:25,000
Eu teño un blog, jesusamieiro.com, onde falo sobre todo de cousas tecnolóxicas,

505
00:26:25,000 --> 00:26:28,000
aí podes seguirme, teño aí o contacto se alguén quere contactarme.

506
00:26:28,000 --> 00:26:33,000
Despois, se alguén teña inquedanzas en traducir software,

507
00:26:33,000 --> 00:26:38,000
fundamentalmente, en WordPress ou toda a parte de Mozilla,

508
00:26:38,000 --> 00:26:41,000
pode contactarme directamente e eu explicareiche.

509
00:26:41,000 --> 00:26:45,000
Podemos facer un vídeo ou calquera historia, pero iso non hai fallo.

510
00:26:45,000 --> 00:26:50,000
Pero onde nos vamos? Vámonos para traducir WordPress á translate.wordpress.org

511
00:26:50,000 --> 00:26:56,000
e para traducir Mozilla vámonos á pontoon.mozilla.org.

512
00:26:56,000 --> 00:26:58,000
Vale? Son as dúas plataformas de tradución.

514
00:26:58,000 --> 00:27:02,000
Aí hai bastante información, pero xa vos digo, traducir é sinxelo,

515
00:27:02,000 --> 00:27:07,000
pero á veces esa curva inicial non é tan amigable como debería de ser.

516
00:27:07,000 --> 00:27:11,000
E senón, como decías antes, o 18 de outubro, non?

517
00:27:11,000 --> 00:27:16,000
18 de outubro, domingo, na Coruña, temos o segundo día da WordCamp Galicia,

518
00:27:16,000 --> 00:27:21,000
temos o que se chama Contributor Day, onde nos xuntamos en distintas mesas

519
00:27:21,000 --> 00:27:27,000
para colaborar o proxecto libre wordpress.org, pois hai mesas de tradución.

520
00:27:27,000 --> 00:27:32,000
Hai mesas de tradución a galego, hai mesas que explica como montar e xestionar a túa comunidade,

521
00:27:32,000 --> 00:27:37,000
como axudar nos vídeos de WordPress, como axudar no marketing.

522
00:27:37,000 --> 00:27:42,000
Hai un montón de mesas distintas que non tens que ser un programador,

523
00:27:42,000 --> 00:27:44,000
non tens que ser un técnico para poder colaborar,

524
00:27:44,000 --> 00:27:48,000
e che van a explicar como empezar a colaborar nun proxecto de software libre.

525
00:27:48,000 --> 00:27:52,000
É super interesante porque moitas veces queres colaborar,

526
00:27:52,000 --> 00:27:54,000
pero non tens idea por onde empezar.

527
00:27:54,000 --> 00:27:56,000
Hai bastante para xente que ten moita experiencia.

528
00:27:56,000 --> 00:28:00,000
Colaborando, que ten moita man esquerda para poder axudarche,

529
00:28:00,000 --> 00:28:04,000
creo que é un punto vital para poder perderlle o medo,

530
00:28:04,000 --> 00:28:09,000
e dicir, non é nada do outro mundo, como foi o meu caso cando empecei a traducir,

531
00:28:09,000 --> 00:28:12,000
que te dices, uff, non vou ter ni idea.

532
00:28:12,000 --> 00:28:15,000
Empezas, explicanse catro cousas, empezas a ver catro cousas,

533
00:28:15,000 --> 00:28:19,000
e ves que non é nada do outro mundo, e que é algo moi satisfactorio,

534
00:28:19,000 --> 00:28:24,000
porque, por exemplo, no caso de WordPress, ves que no momento que ti estás traducindo,

535
00:28:24,000 --> 00:28:25,000
se dan unhas condicións.

536
00:28:26,000 --> 00:28:29,000
E, despois, o WordPress aparece en galego coas túas cadeas que acabas de por,

537
00:28:29,000 --> 00:28:33,000
e, despois, vas a estar topando por aí que páxinas que utilizan WooCommerce, por exemplo,

538
00:28:33,000 --> 00:28:36,000
están traducidas a galego grazas ao teu traballo.

539
00:28:36,000 --> 00:28:38,000
É algo gratificante.

540
00:28:38,000 --> 00:28:43,000
Só animarvos a que normalicedes o uso do galego no voso día a día,

541
00:28:43,000 --> 00:28:47,000
tanto de forma oral como, obviamente, en todo o software que utilizades.

542
00:28:47,000 --> 00:28:49,000
Moitas grazas, Jesús, por contarnos todo isto

543
00:28:49,000 --> 00:28:52,000
e por facer que o galego chegue tamén á pantalla do noso ordenador.

544
00:28:52,000 --> 00:28:54,000
Lembrade que se visitades páxinas feitas con WordPress,

545
00:28:54,000 --> 00:28:58,000
é probable que o traballo de persoas como Jesús estea detrás.

546
00:28:58,000 --> 00:29:01,000
Se queredes colaborar, os enlaces estarán nas notas do episodio.

547
00:29:01,000 --> 00:29:05,000
Ata o próximo Mancomun Podcast, onde contaremos con algunhas sorpresas.