1 00:00:00,000 --> 00:00:14,240 Ola a todos e todas, benvidas a Mancomún, o podcast onde falamos de tecnoloxías libres, 2 00:00:14,240 --> 00:00:17,080 software, hardware libre e cultura libre, aquí en Galicia. 3 00:00:17,080 --> 00:00:21,480 Neste episodio falaremos do programa de Mulleres Tecnólogas para o Ben Común, unha iniciativa 4 00:00:21,480 --> 00:00:25,320 de Enxeñería Sen Fronteiras Galicia que leva a mulleres relacionadas coa tecnoloxía ás 5 00:00:25,320 --> 00:00:29,760 aulas de secundaria e FP, para que o alumnado e sobre todo as rapazas, teñan referentes 6 00:00:29,760 --> 00:00:34,880 reais de carne e óso, que amosen que a tecnoloxía tamén é cousa súa e para amosar tamén que 7 00:00:34,880 --> 00:00:39,000 as tecnoloxías se poden poñer ao servizo do Ben Común, cuestionándose para que serve 8 00:00:39,000 --> 00:00:40,000 a tecnoloxía. 9 00:00:40,000 --> 00:00:44,800 Hoxe a nosa protagonista, Laura Pérez, profesora de tecnoloxía en Centros de Formación Profesional 10 00:00:44,800 --> 00:00:45,800 en Galicia. 11 00:00:45,800 --> 00:00:50,760 Colabora con Enxeñería Sen Fronteiras en Repair Cafés arrastrando os seus alumnos a arranxar tostadoras 12 00:00:50,760 --> 00:00:55,300 e forma parte do proxecto Hackers en Fronteiras, onde un grupo de profesorado de FP andan 13 00:00:55,300 --> 00:00:59,780 a inventar xeitos de meter sustentabilidade e inclusión no día a día nas aulas. 14 00:00:59,780 --> 00:01:00,780 Ola Laura. 15 00:01:00,780 --> 00:01:02,420 Ola a vos días, que tal? 16 00:01:02,420 --> 00:01:03,420 Grazas por invitarme. 17 00:01:03,420 --> 00:01:04,420 Un pracer. 18 00:01:04,420 --> 00:01:08,860 Laura, xa comentei algo sobre ti, pero como te defines e a que te adicas exactamente? 19 00:01:08,860 --> 00:01:16,180 Eu de formación son enxeñeira en telecomunicacións, dende fai seis anos traballo como profesora 20 00:01:16,180 --> 00:01:21,300 de formación profesional de informática agora mesmo na zona de Valdeorras nun centro 21 00:01:21,300 --> 00:01:27,820 bastante rural, así que supoño que isto é un sitio indicado para colaborar con Enxeñería Sen 22 00:01:27,820 --> 00:01:33,460 Fronteiras e achegar precisamente esa tecnoloxía a este tipo de ámbitos e sobre todo as nenas 23 00:01:33,460 --> 00:01:37,460 que aquí non son moitas as que se animan a facer este tipo de formación. 24 00:01:37,460 --> 00:01:42,740 E como chegaste a ser profesora de tecnoloxía, foi vocación desde nena ou foi aparecendo 25 00:01:42,740 --> 00:01:43,740 ahora toda a vida? 26 00:01:43,740 --> 00:01:50,580 Si, sempre tiven na mente dedicarme á docencia, verdade que a miña formación como enxeñeira 27 00:01:50,580 --> 00:01:57,820 non me capacita directamente para ser docente, pero sempre tiven así o gusanillo e cando 28 00:01:57,820 --> 00:02:04,460 supoño que o Covid cambiou a vida un pouco de todos, pois decidín facer o máster habilitante 29 00:02:04,460 --> 00:02:08,020 e introducirme de cheo na docencia. 30 00:02:08,020 --> 00:02:13,340 E se ti tiveses que explicarlle a alguén de fora do mundo do ensino o que é dar clase de tecnoloxía 31 00:02:13,340 --> 00:02:17,940 en FP hoxe en día, en que se diferencia do que a xente se imaxina? 32 00:02:17,940 --> 00:02:24,020 Pois supoño que o que a xente imaxina é que os rapaces a día de hoxe saben moito 33 00:02:24,020 --> 00:02:30,300 de tecnoloxía, que chamamos os nativos dixitais, pois que eles xa teñen coñecementos máis 34 00:02:30,300 --> 00:02:35,220 incluso que as xeracións anteriores, que os pais, que os avós, pero nada máis lonxe 35 00:02:35,220 --> 00:02:36,220 da realidade. 36 00:02:36,220 --> 00:02:41,100 Claro, agora mesmo eu estou dando clase no ciclo medio exclusivamente, porque no noso 37 00:02:41,100 --> 00:02:46,940 centro é o único FP que hai, é verdade que moitos rapaces, digo rapaces son porque os meus alumnos 38 00:02:46,940 --> 00:02:53,260 son a día de hoxe todos homes, chegan con grandes expectativas, que eles saben moito, 39 00:02:53,260 --> 00:02:59,060 que moitas veces incluso nos non lle podemos ensinar nada, e claro, iso é unha barreira, 40 00:02:59,060 --> 00:03:04,900 porque ti intentas ensinarlle as bases, pero eles creen que xas coñecen, entón moitas 41 00:03:04,900 --> 00:03:10,980 veces desanimanse e incluso chegan a deixar os ciclos precisamente por iso, porque non é 42 00:03:10,980 --> 00:03:11,980 o que eles esperan. 43 00:03:12,220 --> 00:03:17,500 E xa que levas seis anos, notas xa cambio desde que empezaches, en como chegan 44 00:03:17,500 --> 00:03:18,500 xa os rapaces? 45 00:03:18,500 --> 00:03:25,180 Non especialmente, o que si noto moito cambio é en dar clase a adultos e a rapaces desde 46 00:03:25,180 --> 00:03:27,380 esas seis anos, non do ciclo medio. 47 00:03:27,380 --> 00:03:32,620 Si que teño experiencia nos ciclos superiores e completamente diferente, non ten nada que 48 00:03:32,620 --> 00:03:39,700 ver o perfil de alumnado e adulto a adolescente, por así dicir, os adolescentes xa sabemos todos 49 00:03:39,700 --> 00:03:46,260 que son máis complicados en xeral, é certo que aquí no rural están como máis desanimados, 50 00:03:46,260 --> 00:03:50,460 un pouco desorientados, aínda non saben ben o que queren facer, que é certo que tamén 51 00:03:50,460 --> 00:03:52,260 é propio da súa idade, non? 52 00:03:52,260 --> 00:03:58,460 Custa máis chegar a eles, sacalos adiante moitas veces, non noto tanto un salto xeracional 53 00:03:58,460 --> 00:04:03,060 porque ao final non deixan de ser seis anos nada máis, pero que si que noto é moita diferencia 54 00:04:03,060 --> 00:04:07,220 entre darlle clase a unha persoa adulta ou a un rapaz. 55 00:04:07,220 --> 00:04:12,260 Se pudeses cambiar a unha cousa do sistema educativo, que cambiarías? 56 00:04:12,260 --> 00:04:16,620 Creo que cambiaría moitas cousas, pero sobre todo o enfoque, non? 57 00:04:16,620 --> 00:04:21,900 Polo menos no mundo tecnolóxico sempre é un enfoque puramente materialista, non? 58 00:04:21,900 --> 00:04:26,500 As cousas son así e fixeronse así e non importa moito o que hai detrás. 59 00:04:26,500 --> 00:04:31,980 A mín gustaría que o currículum académico tivera en conta esa parte moral, esa parte 60 00:04:31,980 --> 00:04:34,020 de ética da tecnoloxía, non? 61 00:04:34,020 --> 00:04:37,180 Que moitas veces é moi difusa ou inexistente. 62 00:04:37,180 --> 00:04:42,660 Eu incluso durante os meus estudos universitarios ninguén me falou de ética tecnolóxica, 63 00:04:42,660 --> 00:04:43,660 non? 64 00:04:43,660 --> 00:04:47,900 Está aí e a mín gustaría que o sistema educativo tivese en conta. 65 00:04:47,900 --> 00:04:52,140 Na introducción falamos dos Repair Cafés, pero en qué consisten os Repair Cafés e como 66 00:04:52,140 --> 00:04:54,300 acabaches a ler cos teus alumnos? 67 00:04:54,300 --> 00:05:00,940 Pois os Repair Cafés consisten basicamente nunha excusa para reunirse ao redor da tecnoloxía, 68 00:05:00,940 --> 00:05:01,940 non? 69 00:05:01,940 --> 00:05:07,620 Para xente, neste caso alumnado, pero xente de fora do ámbito académico, tamén se 70 00:05:07,620 --> 00:05:12,500 pode achegar e achegalos á tecnoloxía e, sobre todo, a darlle unha segunda vida a 71 00:05:12,500 --> 00:05:18,460 esa tecnoloxía a través do software libre, pero tamén a través da reparación de componentes 72 00:05:18,460 --> 00:05:19,460 electrónicos. 73 00:05:19,460 --> 00:05:25,020 Os rapaces o toman como saír da aula, iso sempre lles gusta, non? 74 00:05:25,020 --> 00:05:28,860 Facer algo alternativo a estar alí sentados diante do profesor e funciona moi ben. 75 00:05:28,860 --> 00:05:33,420 A verdade é que sempre están entusiasmados e sempre queren máis ao principio. 76 00:05:33,420 --> 00:05:37,620 Bueno, non sei facelo, teñen así como certas reticencias, non? 77 00:05:37,620 --> 00:05:41,860 Pero despois vanse animando, ven que as cousas salen e que, se non salen, pois buscase 78 00:05:41,860 --> 00:05:46,660 maneira de facelo para que funcione, para darlle unha segunda vida. 79 00:05:46,660 --> 00:05:48,220 E a verdade é que aprenden moito. 80 00:05:48,220 --> 00:05:52,060 E que consideras que aprenden un Repair Café que non aprenderían un libro de texto? 81 00:05:52,060 --> 00:05:55,260 Bueno, pois sobre todo a parte práctica, evidentemente. 82 00:05:55,260 --> 00:05:58,140 Que tamén a parte da que falaba antes, non? 83 00:05:58,140 --> 00:06:04,300 A parte esa de ética, de que non fai falta estar consumindo todo o tempo para poder 84 00:06:04,300 --> 00:06:05,300 ter tecnoloxía. 85 00:06:05,300 --> 00:06:08,020 Esa parte a mín parece moi fundamental, non? 86 00:06:08,020 --> 00:06:14,460 Que non só se vexan a sí mesmos como consumidores, senón tamén como parte, pois non sei como 87 00:06:14,460 --> 00:06:15,460 explicarlo, non? 88 00:06:15,460 --> 00:06:22,140 Do sistema que fai que, non sei, que todo medre, que se poida, iso, reutilizar todo, 89 00:06:22,140 --> 00:06:27,220 que non só sexe a consumo por consumo, ao final eles, pois moitas veces, o que queren 90 00:06:27,220 --> 00:06:29,460 é estar a última, non? 91 00:06:29,460 --> 00:06:35,300 Venen cos seu último teléfono, smartphone, venen cos seu último, que sei, na roupa mesmo, 92 00:06:35,300 --> 00:06:36,300 non? 93 00:06:36,300 --> 00:06:37,300 Que sempre estar a última. 94 00:06:37,300 --> 00:06:42,180 Que a través da reparación, incluso, utilizar componentes dun aparato, por exemplo, dunha 95 00:06:42,180 --> 00:06:43,820 tostadora, como dixeches ti, non? 96 00:06:43,820 --> 00:06:48,140 Pois noutro que aparentemente non ten nada que ver, pois iso ao final gusta lle máis 97 00:06:48,140 --> 00:06:50,140 do que a priori parece. 98 00:06:50,140 --> 00:06:54,500 Participaches dunha mesa redonda sobre a Inteligencia Artificial e falaches sobre como afectan 99 00:06:54,500 --> 00:06:55,500 as túas clases. 100 00:06:55,500 --> 00:07:00,580 Os rapaces usan a IA como quen usa a calculadora ou hai máis matices? 101 00:07:00,580 --> 00:07:03,700 Utilizan máis, porque ao final a calculadora só fai contas, non? 102 00:07:03,700 --> 00:07:08,220 E a Inteligencia Artificial a utilizan para todo, incluso para moitas veces que é o máis 103 00:07:08,220 --> 00:07:10,860 perigoso, penso eu, para pensar por eles, non? 104 00:07:10,860 --> 00:07:16,300 Ao final os meus alumnos teñen acceso a internet, cun ordenador diante, todo o tempo que pasan 105 00:07:16,300 --> 00:07:19,180 na aula, porque ao final son estudantes de informática, non? 106 00:07:19,180 --> 00:07:23,460 E a utilizan para todo, fas unha pregunta e xa notas que eles están tecleando para 107 00:07:23,460 --> 00:07:25,020 que eles devolvan resposta. 108 00:07:25,020 --> 00:07:30,500 Entón moitas veces iso fai moi difícil que sexan capaces de pensar por eles mesmos. 109 00:07:30,500 --> 00:07:36,500 E a min, como docente, dame un pouco de medo, porque se ti tratas de fomentar ese pensamento 110 00:07:36,500 --> 00:07:37,500 crítico, non? 111 00:07:37,500 --> 00:07:44,180 Ter algo que te escupe, por así dicir, frases, a min pareceme perigoso, moito máis que unha 112 00:07:44,180 --> 00:07:45,180 calculadora. 113 00:07:45,380 --> 00:07:50,940 Se ti tiveses que dar consello a outras familias ou profesorado sobre a mocidade, cal ser 114 00:07:50,940 --> 00:07:51,940 ía? 115 00:07:51,940 --> 00:07:56,420 Sobre todo que desterren esa idea de que son unha xeración perdida, non? 116 00:07:56,420 --> 00:07:58,100 Moitas veces se oe, non? 117 00:07:58,100 --> 00:08:04,140 De que estes rapaces, pois que non poden facer nada, que non saben facer nada, que non 118 00:08:04,140 --> 00:08:07,500 teñen capacidade de esforzo, todas esas cousas malas, non? 119 00:08:07,500 --> 00:08:11,860 Que se pode dicir que unha xeración di de outra, que moitas veces a xeración anterior 120 00:08:11,860 --> 00:08:13,740 a nosa tamén o dixía de nos, non? 121 00:08:13,740 --> 00:08:17,700 Hay que desterrar esas ideas e axudarles, non? 122 00:08:17,700 --> 00:08:22,500 A que se xan capaces de pensar por eles mesmos, que claro que poden, non hai nada perdido 123 00:08:22,500 --> 00:08:23,500 nin moito menos. 124 00:08:23,500 --> 00:08:26,860 Vamos falar agora un pouquiño sobre o proxecto Hackers en Fronteiras. 125 00:08:26,860 --> 00:08:29,980 Podes poñernos un exemplo concreto do que fixestes? 126 00:08:29,980 --> 00:08:32,860 Sei que se fan outras cousas non outros centros, non? 127 00:08:32,860 --> 00:08:38,260 Pero nós, grazas a Enxeñería Sen Fronteiras, pois podemos viaxar desde aquí a Ourense, ir 128 00:08:38,260 --> 00:08:43,100 á facultade de Enxeñaría Informática e participar precisamente nun Repair Café. 129 00:08:43,100 --> 00:08:49,500 Allí os meus alumnado coñaceu por primeira vez o que era isto e asistiu a unha charla 130 00:08:49,500 --> 00:08:53,020 de electrónica ética e quedaron, claro, abraiados. 131 00:08:53,020 --> 00:08:59,180 De feito, isto foi o curso, este curso pasado, non o anterior, en este curso quiseron repetir. 132 00:08:59,180 --> 00:09:04,340 Creo que, sobre todo, un programa orientado pois a despertar esa outra parte da tecnoloxía, 133 00:09:04,340 --> 00:09:05,340 non? 134 00:09:05,340 --> 00:09:07,300 Non só o consumo, senón tamén a ética. 135 00:09:07,340 --> 00:09:12,180 En o tema da colaboración con outros profes de FP de toda Galicia, que valoras sobre 136 00:09:12,180 --> 00:09:13,180 ese proxecto? 137 00:09:13,180 --> 00:09:17,140 Pois sobre ese proxecto, sobre todo, o enfoque global, non? 138 00:09:17,140 --> 00:09:21,460 Porque moitas veces, sobre todo aquí en Valdeorras, parece que estamos sós, que non hai nada 139 00:09:21,460 --> 00:09:29,180 máis fora do territorio e que o alumnado vexa que existen outras realidades similares 140 00:09:29,180 --> 00:09:30,180 as deles, non? 141 00:09:30,180 --> 00:09:35,260 E que non están sós que, ao acabar aquí, poden incluso marchar, non? 142 00:09:35,260 --> 00:09:40,940 Con seus estudos, ou traballar, ou, bueno, incluso pensar nalgúnha idea propia, pois 143 00:09:40,940 --> 00:09:45,500 a mín parece me estupendo, ademais, o resto do profesorado sempre está disposto a votar 144 00:09:45,500 --> 00:09:48,620 unha man, a guiar, a dar consellos. 145 00:09:48,620 --> 00:09:50,460 Creo que iso é máis importante, a rede que se crea. 146 00:09:50,460 --> 00:09:55,460 Si eres profesora de tecnoloxía, non é ido onde tradicionalmente houve poucas mulleres 147 00:09:55,460 --> 00:09:57,420 tanto dando clases como matriculadas. 148 00:09:57,420 --> 00:10:00,500 Como se ve isto desde dentro dunha aula de FP hoxendía? 149 00:10:00,500 --> 00:10:06,420 Parece un pouco como, a veces, parece que estás a dar contra un muro, non? 150 00:10:06,420 --> 00:10:11,060 Na miña experiencia, sobre todo no ciclo medio, é devastadora en canto a cifras. 151 00:10:11,060 --> 00:10:16,860 Este ano non tiven ningunha alumna, o ano pasado tiven unha e o anterior tamén unha, pero 152 00:10:16,860 --> 00:10:21,820 marchou porque non aguantaba a presión do alumnado masculino. 153 00:10:21,820 --> 00:10:27,180 Pareceme triste, pareceme un fracaso do sistema en xeral, que haxa poucas mulleres e, sobre 154 00:10:27,180 --> 00:10:33,420 todo, as que hai, que se rindan precisamente porque non se atopan cómodas. 155 00:10:33,420 --> 00:10:37,940 Cando ves as túas alumnas escoller ou non escoller ciclos máis técnicos, que pensas 156 00:10:37,940 --> 00:10:40,820 que fai que se decidan un sentido ou noutro? 157 00:10:40,820 --> 00:10:47,140 Penso que hai varios factores, por unha parte a presión social, que moitas veces eles 158 00:10:47,140 --> 00:10:52,820 di que ou teñen elas a imaxe de que o mundo tecnolóxico é un mundo de homes, é un mundo 159 00:10:52,820 --> 00:10:53,820 hostil. 160 00:10:53,980 --> 00:10:59,980 Por outro lado, é verdade que moitas veces hai esa falsa crenza de que o que vale fai 161 00:10:59,980 --> 00:11:02,700 Bacharelato e o que non vale estudia FP. 162 00:11:02,700 --> 00:11:07,140 Tampouco teñen referentes, creo que son varios os factores que poden influir nunha rapaza 163 00:11:07,140 --> 00:11:09,820 para non escoller o mundo STEM. 164 00:11:09,820 --> 00:11:15,540 Xustamente, no programa de mulleres tecnólogas buscase precisamente iso, mulleres referentes, 165 00:11:15,540 --> 00:11:19,740 que pensas que aporta ver a unha muller explicando tecnoloxía diante de unha clase? 166 00:11:19,740 --> 00:11:26,260 Penso que o que aporta é precisamente que elas se vexan, non sei se reflectidas, 167 00:11:26,260 --> 00:11:28,180 pero sí que se poidan apoiar. 168 00:11:28,180 --> 00:11:33,060 De feito, cando se dá unha charla, é raro a vez que unha rapaza non se achega a ti 169 00:11:33,060 --> 00:11:38,780 ou a unha compañeira ou a unha muller para preguntarlle algunha cousa, nalgunha inquedanza 170 00:11:38,780 --> 00:11:39,780 que teñen. 171 00:11:39,780 --> 00:11:49,860 Penso que fan falta máis mulleres referentes e que acerquen este mundo ás aulas e á 172 00:11:49,860 --> 00:11:53,140 realidade das rapazas, porque moitas veces non saben o que estudar. 173 00:11:53,140 --> 00:11:57,660 Por exemplo, a FP non a teñen como unha alternativa, nin sequera o barallan. 174 00:11:57,660 --> 00:12:01,660 Así enlazo coa seguinte pregunta, que case xa contestaches. 175 00:12:01,660 --> 00:12:06,340 Se puideses falar con esas rapazas de 13 anos que aínda non saben se a tecnoloxía é para 176 00:12:06,340 --> 00:12:07,340 ela, que lle dirías? 177 00:12:07,900 --> 00:12:11,980 O primeiro que diría é que a tecnoloxía é para todos, máis que nada porque todos 178 00:12:11,980 --> 00:12:16,620 a usamos todo o rato, é difícil vivir fora da tecnoloxía. 179 00:12:16,620 --> 00:12:21,740 Penso que, non sei se hai, pero se hai, hai moi pouca na nosa sociedade que viva completamente 180 00:12:21,740 --> 00:12:22,740 allea. 181 00:12:22,740 --> 00:12:27,500 Entón, que se están interesadas, aínda que sexa o máis mínimo, que den o paso, que 182 00:12:27,500 --> 00:12:33,660 non teñen por que ser FP, pode ser calquera fase educativa que lles guste a elas e que lles apeteza 183 00:12:33,660 --> 00:12:37,180 ou incluso achegarse á tecnoloxía de outras maneiras. 184 00:12:37,180 --> 00:12:42,180 Sempre ten que ser dentro do ámbito educativo, pero a que a tecnoloxía é para todos e pensar 185 00:12:42,180 --> 00:12:44,460 o contrario é un erro, penso eu. 186 00:12:44,460 --> 00:12:49,500 E como crees que se podría potenciar isto na sociedade, que a tecnoloxía e a súa importancia 187 00:12:49,500 --> 00:12:53,860 deixen de verse como cousa de homes, que faría falta cambiar, ademais de dar charlas 188 00:12:53,860 --> 00:12:55,660 e programas como este? 189 00:12:55,660 --> 00:13:03,340 Pois supoño que dentro dos medios, incluso, non dar sempre esa apariencia de masculinización. 190 00:13:03,460 --> 00:13:08,500 Quero dicir, eu sei que os homes forman parte da tecnoloxía, claro, pero parece que son 191 00:13:08,500 --> 00:13:15,340 os únicos que chegan alto nese mundo, e non é así, parece que, historicamente, 192 00:13:15,340 --> 00:13:21,340 só os homes contribuíron ao desenvolvemento tecnológico, cando os datos nos din que non 193 00:13:21,340 --> 00:13:28,780 é certo, que se ven é verdade que historicamente os homes estudaron máis e accederon a ese 194 00:13:28,780 --> 00:13:30,900 tipo de profesións máis que as mulleres. 195 00:13:30,980 --> 00:13:35,140 Hay mulleres que, evidentemente, destacaron no mundo tecnológico. 196 00:13:35,140 --> 00:13:39,260 Para ir rematando, xa que estamos no podcast de Mancomún, todo o que nos contaches tem 197 00:13:39,260 --> 00:13:43,620 moito que ver co espírito do software e a cultura libre, aínda que non sempre se chama así. 198 00:13:43,620 --> 00:13:48,260 Sentes que hai unha conexión entre ensinar a arranxar en vez de tirar, ou a compartir coñecemento 199 00:13:48,260 --> 00:13:50,860 entre o profesorado e a filosofía do libre? 200 00:13:50,860 --> 00:13:52,940 Si, claro, sen dúbida. 201 00:13:52,940 --> 00:13:56,140 Penso que son as dúas caras da mesma moeda. 202 00:13:56,260 --> 00:14:04,740 De nada vale reparar, non se non sabes, pero se non fomentas ese espírito que fomenta 203 00:14:04,740 --> 00:14:07,940 precisamente o software e o hardware libre. 204 00:14:07,940 --> 00:14:14,060 Tratase dunha ferramenta que democratiza un pouco a tecnoloxía en todos os sentidos 205 00:14:14,060 --> 00:14:19,900 e que fai que precisamente todo o mundo poida empregala e utilizala da maneira que queira. 206 00:14:19,900 --> 00:14:24,780 Ata que punto os software e as ferramentas libres teñen un sitio nas túas clases de tecnoloxía? 207 00:14:24,820 --> 00:14:28,340 Nas miñas clases teñen todo o protagonismo. 208 00:14:28,340 --> 00:14:34,340 Eu adoito non empregar ferramentas que non sexan libres, en parte porque, bueno, 209 00:14:34,340 --> 00:14:38,580 dende a consellería si se aconsella, pero, bueno, por un tema ético, non. 210 00:14:38,580 --> 00:14:45,860 Eu quero que o meu alumnado poida utilizar esas ferramentas na súa casa ou onde lles decidan, 211 00:14:45,860 --> 00:14:47,020 e creo neso. 212 00:14:47,020 --> 00:14:52,660 Entón, bueno, penso que a mellor maneira de ensinarlles e de achegarlles precisamente 213 00:14:52,660 --> 00:14:54,420 ao mundo digital. 214 00:14:54,420 --> 00:14:59,300 Así a modo de resumo, pois nada, simplemente para que esteades escoitando, 215 00:14:59,300 --> 00:15:03,820 sobre todo para esas rapazas ou mulleres que xa senten ese gusanillo da tecnoloxía, 216 00:15:03,820 --> 00:15:08,180 pois que den o paso, que non queden ca dúbida. 217 00:15:08,180 --> 00:15:10,940 Que, bueno, igual non é para elas, pero ese sí, non? 218 00:15:10,940 --> 00:15:14,900 Supoño que esa pregunta, ese sí é pa min. 219 00:15:14,900 --> 00:15:20,420 A min, polo menos, saberíame mal que quedaran con ese gusanillo, non? 220 00:15:20,420 --> 00:15:23,180 Pois, Laura, moitísimas grazas por contarnos todo isto. 221 00:15:23,220 --> 00:15:27,140 Quédanos claro que a tecnoloxía para o Ben Común non só se fai en laboratorios ou empresas, 222 00:15:27,140 --> 00:15:31,300 tamén se fai cada día nunha aula de FP, arranxando unha tostadora nun Repair Café 223 00:15:31,300 --> 00:15:34,780 ou animando a unha rapaza que non teña medo de matricularse nun ciclo técnico. 224 00:15:34,780 --> 00:15:39,220 Deixámosvos nas notas do episodio máis información sobre o programa de mulleres tecnólogas 225 00:15:39,220 --> 00:15:43,340 para o Ben Común de Enxeñería Sen Fronteiras Galicia e sobre o proxecto Hackers en Fronteiras. 226 00:15:43,340 --> 00:15:44,740 Ata a próxima, Ben Común. 227 00:15:44,740 --> 00:15:45,740 Moitas grazas.