Melide acolleu os días 17 e 18 de abril o congreso esLibre 2026, un encontro dedicado á cultura libre, ás tecnoloxías abertas e á colaboración entre comunidades. Durante dúas xornadas, preto de 200 persoas reuníronse na vila galega para compartir coñecementos, participar en obradoiros e debater sobre o papel do software libre na sociedade actual.
O encontro celebrouse no Centro Sociocultural Mingos de Pita e no Edificio Multiusos de Melide, dous espazos situados xunto á Praza das Universidades. A edición estivo organizada pola Asociación de Usuarios de Software Libre da Terra de Melide, MeLiSA, coa colaboración de GALPon, e contou tamén co apoio de entidades como o Concello de Melide, Librebit, Aitire, o Museo da Terra de Melide e comunidades vinculadas ao coñecemento aberto.
Máis ca un congreso técnico, esLibre 2026 formulouse como un punto de encontro para persoas interesadas en divulgar, aprender e construír arredor da cultura libre. A programación combinou charlas, obradoiros, mesas de comunidades, espazos de demostración e actividades participativas, cun formato híbrido que permitiu acceder virtualmente a distintas salas.
Dous días consecutivos de cultura tecnolóxica
A primeira xornada, celebrada o venres 17, arrincou coa presentación do congreso e deu paso a sesións centradas en educación, administración pública, accesibilidade, cultura libre e ferramentas abertas. Entre os contidos tratados figuraron o uso de eXeLearning como modelo de desenvolvemento colaborativo no sector público, a creación de recursos educativos abertos, a accesibilidade no software, LibreOffice, a cultura libre en museos e a mellora de Wikipedia desde unha perspectiva comunitaria e inclusiva. Tamén se integrou no programa a XIII Xornada de Usuarios de R en Galicia.
O sábado 18 ampliou o foco cara a algúns dos grandes debates tecnolóxicos actuais. A intelixencia artificial, os modelos autoaloxables, a soberanía dixital, as redes sociais abertas, a autodefensa dixital, a protección de datos e a ciencia aberta ocuparon boa parte das sesións. A isto sumáronse propostas sobre transición enerxética, autoconsumo, economía social, cooperación tecnolóxica e ferramentas libres aplicadas á música, ao deseño, ao desenvolvemento web, á electrónica, ao cine de animación ou á arquitectura BIM.
Unha clave do congreso: a dimensión comunitaria
Un dos aspectos máis destacados do congreso foi a súa dimensión comunitaria. esLibre non funcionou só como un espazo para escoitar relatorios, senón como un lugar para atoparse, compartir proxectos e reforzar redes de colaboración. As persoas participantes puideron coñecer iniciativas moi diversas, desde proxectos educativos e científicos ata experiencias relacionadas co activismo dixital, as infraestruturas abertas ou a creación cultural con ferramentas libres.
A elección de Melide tamén tivo un valor especial. A celebración do congreso nunha vila galega mostrou que os grandes debates sobre tecnoloxía, coñecemento aberto e soberanía dixital non teñen por que limitarse ás grandes cidades. A edición de 2026 levou o software libre ao rural e conectou a actividade tecnolóxica co territorio, reforzando a idea de que a innovación tamén pode construírse desde espazos locais e comunitarios.
Un paso máis alá do simple coñecemento: unión cultural e dixital
O peche do congreso mantivo ese vínculo coa contorna. Tras a clausura, as persoas asistentes puideron participar nunha ruta por Melide guiada polo Museo da Terra de Melide e na actividade fotográfica #WikiTakesMelide, unha iniciativa que uniu cultura dixital, patrimonio local e documentación colaborativa.
Con esta edición, esLibre 2026 deixou en Melide dous días de aprendizaxe, debate e convivencia. O congreso demostrou que o software libre non é só unha cuestión de programas informáticos, senón unha forma de entender a tecnoloxía como un ben compartido: aberta, accesible, crítica e ao servizo das persoas.
