O Goberno neerlandés impulsa DAWO, unha contorna de traballo baseado en software libre para o seu persoal público co que quere depender menos da tecnoloxía estranxeira.
Os Países Baixos súmanse á lista de países europeos que aposta pola soberanía tecnolóxica. O seu Goberno está a desenvolver un sistema propio baseado en Linux para as administracións públicas. É un obxectivo ambicioso, e quizais imposible de acadar por completo, que gañou forza despois do cambio político en Estados Unidos coa chegada de Donald Trump á Casa Branca.
Que é DAWO?
O proxecto chámase DAWO (Digitaal Autonome Werkomgeving Overheid), que en galego sería “Contorna de Traballo Gobernamental Dixitalmente Autónomo”. Diríxeo o Ministerio do Interior e Relacións do Reino e non se limita a un sistema operativo, senón que é un paquete completo con:
- Sistema operativo
- Suite ofimática
- Ferramentas de colaboración
- Servizos na nube
- Utilidades de administración
DAWO non parte de cero. O sistema operativo baséase en NixOS, unha distribución Linux moi singular pola súa forma de construírse e de xestionar o software. Para a ofimática e o traballo colaborativo en liña bótase man de proxectos xa consolidados como Nextcloud, a francesa LaSuite e a alemá openDesk, que á súa vez integran aplicacións como Collabora Online, ONLYOFFICE, Jitsi Meet ou Matrix, entre outras.
Por que agora?
Igual que pasou en Dinamarca, a orixe de DAWO está a comezos de 2025. Nese momento, as sancións de Estados Unidos ao Tribunal Penal Internacional da Haia deixaron claro que o funcionamento de servizos esenciais podía depender das decisións políticas de Washington. En xullo, a Comisión Interdepartamental para as Operacións Gobernamentais oficializou a iniciativa e encargou aos tres principais provedores de TI da administración central o desenvolvemento dun contorno estándar e soberano.
A web oficial do proxecto explica as razóns sen rodeos: o Goberno neerlandés depende tanto de tecnoloxías non europeas que é vulnerable a interrupcións de sistemas críticos dende o exterior, á perda de control sobre os seus datos, á perda do coñecemento necesario para xestionar os seus propios sistemas, ao espionaxe e á perda de autonomía estratéxica en materia de TI.
Por que NixOS e non outra distribución?
Antes de decidirse, os responsables do proxecto avaliaron openSUSE e Fedora, pero descartáronas porque detrás delas hai grandes empresas: SUSE e Red Hat (propiedade de IBM). NixOS, en cambio, ten raíces neerlandesas e é un proxecto comunitario, sen control de ningunha multinacional. Isto, xunto coas súas virtudes técnicas, fixo que a balanza se inclinase ao seu favor.
Primeiros pasos: oito concellos e portátiles con segunda vida
Ata o momento, oito concellos uníronse á iniciativa, entre eles Ámsterdam. As probas están a facerse en portátiles vellos que a administración xa retirara por non cumprir os requisitos de Windows 11, o que lles dá unha segunda vida a equipos que ían acabar no lixo. Ademais, para facilitar a transición, creouse unha ferramenta gráfica de xestión pensada para o persoal administrador afeito aos contornos Windows.
Non é cuestión de aforrar cartos
Os responsables de DAWO insisten en que o proxecto trata de soberanía tecnolóxica, non de aforro. Rexeitan o argumento clásico de que migrar a software libre sae máis barato, polo menos a curto prazo, xa que fai falta investir en talento e en soporte propio. Como eles mesmos resumen: “O código aberto non custa menos, custa de forma diferente”.
