O galego ten cada vez máis presenza no mundo dixital grazas ao traballo do Proxecto Nós, e deu un paso máis co Foro ALIA de Tecnoloxías da Linguaxe e Industria, celebrado na Universidade de Santiago de Compostela. O encontro reuniu empresas, investigadoras e institucións para mostrar en que punto está o desenvolvemento da intelixencia artificial en galego e, sobre todo, para presentar proxectos reais que xa están a usar esas ferramentas.
Que é ALIA e por que importa para o software libre?
Detrás deste foro está ALIA, un proxecto do Goberno de España pioneiro na Unión Europea que busca dotar ao país dunha infraestrutura pública de recursos de intelixencia artificial, con especial atención ás linguas oficiais do Estado. O seu compromiso explícito coa IA aberta, confiable e orientada ao ben común fai del un referente no ámbito do software e os datos libres.
No marco de ALIA presentouse o ALIA Kit: unha colección aberta de modelos, conxuntos de datos, ferramentas e demostradores dispoñibles libremente para que calquera administración pública, empresa, organización ou equipo de investigación poida utilizalos nos seus propios proxectos. Estes recursos están publicados baixo condicións de acceso aberto, en liña coa filosofía do software libre.
Tres proxectos que mostran o potencial real
O foro non foi só teoría. Tres empresas presentaron casos de uso concretos desenvolvidos aproveitando os recursos lingüísticos do Proxecto Nós:
VERA (Imaxin): Unha plataforma para avaliar a calidade dos sistemas de tradución automática, combinando revisión humana e métricas automáticas. Axuda a mellorar continuamente os modelos de tradución en galego e outras linguas do Estado.
Plataforma de avaliación educativa (OSIX Tech Development): Unha ferramenta de corrección automática de textos escritos e exposicións orais en galego mediante IA. Analiza tanto a corrección lingüística como o contido temático, con transcrición automática e soporte para distintos ámbitos de coñecemento.
Asistente virtual cidadán (Dimensiona Consultoría Tecnolóxica): Un chatbot en galego para facilitar o acceso da cidadanía á información pública, que combina busca avanzada de información, modelos de linguaxe e recoñecemento e síntese de voz baseados nos recursos de Nós. Pódese interactuar con el tanto por texto como por voz.
Un ecosistema aberto para o galego
O Proxecto Nós, impulsado pola Xunta de Galicia e executado pola USC a través do Instituto da Lingua Galega e o Centro Singular de Investigación en Tecnoloxías Intelixentes, xa pon a disposición pública e gratuíta varias ferramentas: un tradutor neuronal multilingüe, un recoñecedor de voz (fala a texto), un sintetizador de voz (texto a fala en galego) e un chatbot en galego. Todas accesibles libremente a través do seu sitio web.
Como subliñou a directora do Instituto da Lingua Galega, Elisa Fernández Rei, “ALIA é moito máis ca un conxunto de recursos lingüísticos, é a demostración de que a colaboración público-privada pode poñer a Galicia na vangarda das tecnoloxías da linguaxe”. O obxectivo último vai máis alá da tecnoloxía: garantir os dereitos lingüísticos da comunidade galegofalante no mundo dixital e impulsar a innovación no ecosistema empresarial galego.
Fonte: Xornal da USC
