Mancomún
Martes, 9 Xuño 2026 | Marcos Matas, Jorge Lama e María Nogueira.

Mancomún Podcast – Cando o teu problema de correo se converte nun programa de software libre

Episodio 136

O episodio 136 de Mancomún Podcast presenta a Marcos Matas, administrador de sistemas dunha empresa de tabiquería que creou P.E.R.C.E.B.E. para domar o caos do correo masivo.

A imaxe presenta un fondo azul co texto branco "EP 146". O título do podcast é "Envío e reenvío de Correos con PERCEBE e Marcos Matas", o que indica que se trata dun episodio en galego sobre o concepto de reenvío e a súa aplicación na programación informática. Na imaxe vese unha persoa: unha persoa que parece ser o anfitrión ou presentador do podcast.

Abre o teu cliente de correo. Imaxina que todos os días che chegan trinta ou corenta mensaxes con planos de obras, cada un deles pesando dez ou máis megas, e que tes que reenvialos a todos os técnicos e encargados da empresa. A este problema tívose que enfrontar Marcos Matas, administrador de sistemas de Tabigal —unha empresa galega de tabiquería e teitos que opera en toda Europa— e a súa solución foi crear un programa de software libre que hoxe comparte con todo o mundo: P.E.R.C.E.B.E.

Un problema real nunha empresa de toda a vida

O detonante de P.E.R.C.E.B.E. foi un cliente que enviaba planos de obra cada día con arquivos adxuntos enormes que o departamento de planos reenviaba a todos os técnicos e encargados. “Resulta que acabas de converter ese correo de dez megas en cen megas, así por arte de maxia”, describe Marcos. Co tempo, os arquivos PST de Outlook enchíanse en cuestión de meses, as incidencias multiplicábanse e o almacenamento dos servidores encollía a pasos axigantados. “Chegou un momento en que estabamos cambiando continuamente de PST á xente en todos os postos de traballo.”

P.E.R.C.E.B.E.: reenvía, filtra e esquécete

O que fai P.E.R.C.E.B.E. parece sinxelo: recolle os correos dunha conta, aplica filtros, elimina os adxuntos se é necesario —os planos seguían dispoñibles na plataforma do cliente— e reenvía as mensaxes de forma gradual para non ser detectado como spam. Pero a clave, segundo Marcos, está na arquitectura cliente-servidor: “A xente o que fai é abrir o programa, facer as programacións, dar a aceptar e apagar o ordenador. Saben que por detrás vai funcionar aínda que apaguen o computador.”

Por que liberar o código: a pregunta é ao revés

Tabigal non é unha empresa de software. Dedícase a tabiques e teitos, e Marcos fai fincapé en que esa é precisamente a razón pola que ten máis sentido liberar o código que gardalo. “A pregunta non é por que o liberaches; a pregunta é por que non o ía liberar. Non vexo motivos para non facelo.”

Ademais do argumento filosófico —devolver á comunidade o que a comunidade libre lle deu— hai razóns moi prácticas: ao publicar o código, outras persoas poden detectar erros de seguridade, engadir funcionalidades ou facer forks que beneficien a todos. “Se alguén quere mellorar o programa e o mellora, pois perfecto. Traio ese código e tamén o podo implementar eu.”

Un ecosistema de software libre nunha empresa non tecnolóxica

A conversa con Marcos Matas é tamén un repaso ao que pode facer o software libre nunha empresa que, en principio, non ten nada que ver coa informática. En Tabigal usan Proxmox para virtualización —“foi amor a primeira vista, vai infinitamente máis rápido que calquera outro sistema de virtualización”—, Nextcloud para arquivos, calendarios e contactos —o que lles permitiu evitar as caras licencias de Exchange—, WireGuard como servidor de VPN propio, Jitsi para videoconferencias e Zulip como alternativa a Teams para a mensaxería interna. “É algo que o recomendo de verdade para calquera empresa.”

O que vén: PATACA e CALDO

Marcos xa ten dous novos proxectos en marcha, con nomes da gastronomía galega que van converténdose en marca da casa:

PATACA —Programa Automático de Tratamento, Aplastamento e Compresión de Arquivos— optimiza imaxes, PDFs, PowerPoints e vídeos en servidores e unidades de rede, mantendo as datas orixinais dos ficheiros. “Nun mes ou dous meses liberaremos o código”, avanza.

CALDO —Conector de Alerta e Lanzamento de Datos Organizados— aproveita código de P.E.R.C.E.B.E. para enviar correos programados e recorrentes a subcontratas: recordatorios de documentación, certificados médicos, cursos de formación. “Programas o correo, méteslle os destinatarios, programas cada canto tempo queres avisar e apagas o ordenador. Por detrás fai o resto.”

-–

Notas do programa:

Xunta

Xunta de Galicia, Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia

Atención á cidadanía - Accesibilidade - Aviso legal - Mapa do portal